تحلیل سیاست های جرم زدایی از مصرف مواد مخدر و تاثیر آن بر سلامت عمومی و نظام عدالت کیفری

این مقاله به بررسی سیاست های جرم زدایی از مصرف مواد مخدر و تاثیر آن بر سلامت عمومی و نظام عدالت کیفری می پردازد و با استفاده از داده های مصاحبه ای با سیاست گذاران، مدیران اجرایی، متخصصان بهداشت و حقوقی، و فعالان جامعه مدنی، مضامین اصلی و سازوکارهای عمل کردی این سیاست را تحلیل می کند. روش پژوهش، تحلیل محتوا کیفی داده های مصاحبه های نیمه ساخت یافته برای استخراج سه محور مزایا و سه محور معایب، همچنین تفاوت های کلیدی بین جرم زدایی و آزادسازی و جنبه های مناسب بودن برای ایران است. یافته های اصلی نشان می دهد که جرم زدایی می تواند بار نظام قضایی و انتظامی را کاهش داده، رویکرد سلامت محور و کاهش انگ اجتماعی را تقویت کند و از حقوق شهروندی حفاظت کند؛ اما در عین حال با چالش هایی مانند کمبود زیرساخت های سلامت و پشتیبانی، ابهام های اجرایی و خطر عادی سازی مصرف روبه رو است. همچنین تفاوت های کلیدی میان جرم زدایی و آزادسازی، از منظر مفهومی، پیامدهای اجتماعی و مدل های بین المللی بررسی می شود و تاکید می شود که ایران می تواند جرم زدایی را به عنوان نقطه آغاز در نظر بگیرد، مشروط به همراهی با بسته های مکمل سلامت، آموزش و قانون گذاری و با سازوکارهای نظارتی. ارائه یک بسته سیاستی جامع، با پنج محور اصلی شامل شفاف سازی مفاهیم و جرائم، تقویت جایگزین های زندان، تقویت پشتیبانی سلامت و پیشگیری، ایجاد نهاد فرابخشی قوی، و فعال سازی نقش NGOs و رسانه ها، پیشنهاد می شود. همچنین پیشنهاد می شود اجرای سیاست به صورت پلکانی و با معیارهای روشن و ارزیابی مداوم انجام شود تا از تبعیض و ناآمادگی زیرساخت ها جلوگیری شود و به کاهش بار سلامت عمومی و بهبود کارایی نظام عدالت کیفری منجر گردد.

کلیدواژه ها:

جرم زدایی مصرف مواد مخدر ، سلامت عمومی ، عدالت کیفری