توسعه پلتفرم های داده محور برای هماهنگی عملیات امداد و نجات در بحران های بزرگ مقیاس

بحران های بزرگ مقیاس همچون زلزله، سیل و همه گیری های بهداشتی به دلیل ماهیت پیچیده و چندبعدی خود، همواره چالش های گسترده ای در زمینه مدیریت عملیات امداد و نجات ایجاد کرده اند. یکی از مهم ترین مشکلات در این زمینه، نبود هماهنگی کافی میان سازمان های امدادی و ضعف در دسترسی به داده های یکپارچه و به هنگام است. در سال های اخیر، توسعه پلتفرم های داده محور به عنوان رویکردی نوین توانسته زمینه ساز ارتقاء کارایی و اثربخشی عملیات امدادی گردد. این پلتفرم ها با اتکا به فناوری هایی نظیر کلان داده، اینترنت اشیاء، سیستم های اطلاعات جغرافیایی و هوش مصنوعی، امکان گردآوری، پردازش و تحلیل لحظه ای داده ها را فراهم ساخته و مسیر تصمیم گیری سریع و دقیق را برای مدیران بحران هموار می کنند. در این پژوهش با هدف بررسی نقش و کارآمدی پلتفرم های داده محور در هماهنگی عملیات امداد و نجات در بحران های بزرگ مقیاس، از روش مطالعه موردی و مصاحبه با کارشناسان مدیریت بحران و امدادگران در شیراز استفاده شده است. داده های جمع آوری شده نشان می دهد که استفاده از یک پلتفرم یکپارچه می تواند منجر به کاهش دوباره کاری ها، بهبود تخصیص منابع، ارتقاء سرعت پاسخ دهی و افزایش میزان رضایتمندی تیم های عملیاتی گردد. علاوه بر این، نتایج تحقیق نشان می دهد که وجود سازوکارهای استاندارد تبادل داده میان نهادهای مختلف، عامل کلیدی در افزایش تاب آوری شهری و کاهش تلفات انسانی به شمار می آید. یافته های این پژوهش بیانگر آن است که توسعه پلتفرم های داده محور نه تنها ابزاری فناورانه، بلکه ضرورتی استراتژیک برای مدیریت موثر بحران ها محسوب می شود. در نهایت، پیشنهاد می شود که نهادهای محلی و ملی با سرمایه گذاری در زیرساخت های دیجیتال و ایجاد چارچوب های همکاری میان سازمانی، بستر لازم برای بهره گیری از این پلتفرم ها را فراهم سازند.

کلیدواژه ها:

پلتفرم های داده محور ، مدیریت بحران ، عملیات امداد و نجات ، بحران های بزرگ مقیاس ، هماهنگی میان سازمانی