سیاست گذاری های صنعتی در سطح ملی در راستای ترویج و توسعه تولید هوشمند

صنعت ایران با چالش های ساختاری فرسودگی تجهیزات، بهره وری پایین و رقابت پذیری محدود مواجه است و تولید هوشمند به عنوان یک ضرورت استراتژیک برای تحقق اقتصاد مقاومتی و تاب آوری صنعتی مطرح می باشد. این پژوهش با روش مطالعه کتابخانه ای و مرور نظام مند ادبیات، به واکاوی ابعاد مختلف تولید هوشمند می پردازد. یافته ها نشان می دهد که تولید هوشمند یک تحول چندبعدی است که در کانون آن فناوری های پیشرفته ای مانند اینترنت اشیاء صنعتی، هوش مصنوعی، کلان داده و سیستم های سایبر-فیزیکی قرار دارد و منجر به یکپارچگی افقی و عمودی، تصمیم گیری بهینه، تولید سفارشی و افزایش چشمگیر بهره وری و کیفیت می شود. با این حال، مسیر گذار برای ایران با موانع متعددی ازجمله ضعف زیرساخت های دیجیتال، نبود چارچوب استاندارد یکپارچه، کمبود نیروی انسانی متخصص و فقدان راهبرد ملی هماهنگ روبرو است. این مطالعه با استخراج چالش ها، راهبردها و مزایای تولید هوشمند، بر این نکته تاکید دارد که موفقیت در این مسیر، مستلزم رویکردی نظام مند و توجه همزمان به الزامات فناورانه، سازمانی، نیروی انسانی و حکمرانی است. این تحلیل، چارچوب مفهومی و بنیانی برای تدوین نقشه راه عملیاتی و سیاست گذاری آگاهانه در جهت تسریع و ترویج تولید هوشمند در کسب وکارهای ایران فراهم می کند. تولید هوشمند نه تنها یک نوآوری فناورانه، بلکه ابزاری بنیادین برای بازآفرینی ساختار صنعتی کشور محسوب می شود. اهمیت این رویکرد در توانایی آن برای ارتقای تاب آوری زنجیره های تامین، کاهش اتلاف منابع و بهبود چابکی سازمانی در برابر نوسانات اقتصادی و سیاسی نهفته است. کاربرد عملی آن در صنایع ایران می تواند از بهینه سازی فرآیندهای تولیدی و تعمیرات پیش بینانه تا توسعه محصولات سفارشی و تحلیل بلادرنگ داده های عملکردی گسترده باشد. از منظر سیاست گذاری، استقرار تولید هوشمند فرصتی است برای گذار از صنعت متکی بر انرژی و نیروی کار ارزان به صنعتی دانش محور، رقابت پذیر و پایدار. در نهایت، این مطالعه تاکید می کند که تلفیق فناوری های نوین با اصلاحات ساختاری و سرمایه گذاری هدفمند در آموزش و زیرساخت های دیجیتال، پیش شرط تحقق جهش صنعتی ایران در دهه پیش رو است.

کلیدواژه ها:

تولید هوشمند ، سیاستگذاری در صنعت ، تحول دیجیتال ، چالش های پیاده سازی ، راهبرد ملی ، یکپارچگی ، هوشمندسازی ، استراتژی ، رقابت ، توسعه