نقش ورزش در دوران بارداری در کاهش خطر پره اکلامپسی: یک مرور سیستماتیک

پره اکلامپسی از شایع ترین اختلالات فشارخونی دوران بارداری است و همچنان یکی از علل اصلی موربیدیته و مرگ ومیر مادری–نوزادی به شمار می رود. شواهد رو به افزایش نشان می دهد که فعالیت بدنی منظم در دوران بارداری می تواند نقش حفاظتی در برابر این اختلال ایفا کند، اگرچه نتایج مطالعات متفاوت بوده اند. هدف از این پژوهش، مرور سیستماتیک شواهد موجود درباره تاثیر فعالیت بدنی و ورزش دوران بارداری بر خطر بروز پره اکلامپسی با تکیه بر ۱۲ مطالعه منتخب بود. این مرور مطابق با دستورالعمل PRISMA ۲۰۲۰ انجام شد و پایگاه های PubMed، Scopus، Web of Science، Cochrane Library، Google Scholar و منابع داخلی بدون محدودیت زبانی جست وجو شدند. مطالعات مشاهده ای، کارآزمایی های مداخله ای و مرورهای سیستماتیک که ارتباط فعالیت بدنی با پره اکلامپسی را بررسی کرده بودند، مورد تحلیل قرار گرفتند. ارزیابی کیفیت با ابزارهای RoB ۲ و Newcastle–Ottawa انجام شد و به دلیل ناهمگنی مطالعات، سنتز روایت محور به کار رفت. یافته ها نشان دادند که در اغلب مطالعات، فعالیت بدنی با شدت خفیف تا متوسط—به ویژه تمرینات هوازی منظم یا فعالیت تفریحی در اوایل بارداری—با کاهش خطر پره اکلامپسی همراه بود، در حالی که رفتار کم تحرکی و زمان نشستن طولانی به عنوان عوامل خطر مستقل شناسایی شدند. شواهد بیومارکری نیز نشان دادند که فعالیت بدنی می تواند با بهبود فاکتورهای آنژیوژنیک و کاهش نشانگرهای التهابی، سازوکارهای پاتوفیزیولوژیک موثر بر پره اکلامپسی را تعدیل کند. در مجموع، مرور حاضر تاکید می کند که فعالیت بدنی در دوران بارداری یک مداخله ایمن، کم هزینه و قابل اجرا برای کاهش خطر پره اکلامپسی است؛ با این حال طراحی مطالعات مداخله ای دقیق تر برای تعیین شدت، نوع و بهترین زمان شروع ورزش همچنان ضروری است.

کلیدواژه ها:

پره اکلامپسی ، فعالیت بدنی ، ورزش دوران بارداری ، سلامت مادر ، مرور سیستماتیک