فراتر از زایمان: ضرورت مداخلات غیردارویی در ارتقای سلامت روان مادران باردار و نقش کلیدی ماماها

طبق نتایج مطالعات، شیوع استرس در دوران بارداری در سطح جهانی بسیار بالا است، به طوری که تقریبا یک سوم زنان در سراسر جهان و بیش از نیمی از زنان در کشورهای با درآمد متوسط و پایین استرس را تجربه می کنند. استرس عامل مهمی در ابتلا به اضطراب و افسردگی می باشد [۱]. شیوع افسردگی در دوران بارداری ۱۹.۷٪ و شیوع کلی اضطراب ۱۵.۲٪ گزارش شده است و میزان این مشکلات روانی در کشورهای با درآمد کم و متوسط، بالاتر می باشد [۲]. استرس در دوران بارداری از طریق تاثیر بر سیستم ایمنی مادر، احتمال ابتلا به عفونت و بیماری های التهابی را افزایش می دهد و می تواند منجر به تاثیر منفی بر رشد و نمو طبیعی جنین، پیامدهای نامطلوب بارداری، زایمان و تولد و افزایش خطر ابتلا به بیماری های غیر واگیر از جمله بیماری های روانی در مراحل بعدی زندگی شود [۱]. ابتلا زنان باردار به افسردگی و اضطراب قبل از زایمان نیز می تواند منجر به افزایش احتمال زایمان زودرس، افسردگی پس از زایمان [۲]، وزن کم زمان تولد، محدودیت رشد داخل رحمی و اختلال در پیوند بین مادر و جنین شود [۳]. درمان اختلالات روانی دوران بارداری از طریق روش های دارویی و غیردارویی امکان پذیر است؛ با این حال، بسیاری از زنان به دلیل نگرانی از اثرات داروها بر جنین، تمایل بیشتری به استفاده از مداخلات غیردارویی دارند. این مداخلات شامل ذهن آگاهی، درمان شناختی–رفتاری، مشاوره، آموزش و روش های آرام سازی است که اثربخشی بالایی در کاهش اضطراب و افسردگی بدون ایجاد عوارض جانبی نشان داده اند [۱, ۲]. با توجه به نقش محوری ماماها در مراقبت های اولیه از مادر و نوزاد [۴]، آنان در موقعیت ایده آلی برای اجرای مداخلات غیردارویی و حمایت از سلامت روان زنان باردار قرار دارند. توانمندسازی ماماها در این زمینه، می تواند به تحول در نظام مراقبت های بارداری منجر شود. نتیجه گیری با توجه به شیوع بالای اختلالات روانی دوران بارداری و اثربخشی مداخلات غیردارویی، پیشنهاد می شود سیاست گذاران سلامت، ظرفیت های مغفول در نظام مراقبت مامایی را شناسایی و تقویت کنند. ادغام روش های غیردارویی آرام سازی و مشاوره در پروتکل های مراقبتی، گامی اساسی در ارتقای سلامت روان مادران و بهبود پیامدهای بارداری است.