نقش دانش معماری در تقویت تاب آوری ساختاری و بهبود تصمیم گیریهای شهری در شهرداری بیرجند

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش دانش معماری در تقویت تاب آوری ساختاری و بهبود کیفیت تصمیم گیریهای شهری در شهرداری بیرجند انجام شده است. تاب آوری ساختاری (Structural Resilience) به میزان توانایی نظامهای شهری در حفظ پایداری و بازگشت به وضعیت تعادل پس از بحرانها و تغییرات محیطی اشاره دارد. در دهه اخیر، افزایش مخاطرات اقلیمی، رشد نامتوازن کالبد شهری و ضعف در هماهنگی میان بخشهای مدیریتی ضرورت بهره گیری از دانش معماری را در فرایندهای تصمیم سازی شهری بیش از پیش آشکار ساخته است. در این راستا، تحقیق حاضر به روش ترکیبی کمی و کیفی انجام شد. در بخش کیفی، مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۰ نفر از مدیران، کارشناسان فنی و برنامه ریزان شهری شهرداری بیرجند انجام گرفت و در بخش کمی پرسشنامه ای با مقیاس پنج درجه ای لیکرت بین ۱۲۰ نفر از کارکنان شهرداری توزیع گردید. داده های گردآوری شده با نرم افزارهای SPSS و MAXQDA تحلیل شدند. نتایج تحقیق نشان داد که میان میزان آشنایی با اصول دانش معماری و سطح تاب آوری ساختاری سازمانی رابطه ای معنادار و مستقیم وجود دارد (ضریب همبستگی ۰.۷۱). همچنین کارکنانی که آموزش های تخصصی در زمینه طراحی شهری، اقلیم شناسی و مدیریت بحران دریافت کرده بودند، در تصمیم گیری های شهری از توان تحلیلی و خلاقیت بالاتری برخوردار بودند. یافته ها بیانگر آن است که بهره گیری از رویکردهای معماری بومی و پایدار، ضمن ارتقای کیفیت تصمیم گیری ها، موجب کاهش خطاهای اجرایی، بهبود هماهنگی بین واحدهای سازمانی و افزایش انطباق پروژه ها با ویژگی های محیطی بیرجند می شود. بر اساس تحلیل محتوای مصاحبه ها، سه تم اصلی شامل «نقش آموزش معماری در تقویت بینش تصمیم گیران»، «تلفیق طراحی و مدیریت شهری در فرایند سیاست گذاری» و «تدوین الگوی تاب آور در پروژه های عمرانی» شناسایی گردید. در نتیجه پژوهش حاضر تاکید می کند که دانش معماری نه تنها ابزار طراحی فضا، بلکه عامل راهبردی در مدیریت شهری و ایجاد زیرساخت های تاب آور است. پیشنهاد می شود شهرداری بیرجند با ایجاد مرکز تخصصی آموزش و مشاوره معماری، تقویت ارتباط میان دفاتر فنی، عمران و برنامه ریزی را در دستور کار قرار دهد. چنین رویکردی می تواند ضمن افزایش تاب آوری ساختاری، شهر مسیر توسعه پایدار و تصمیم گیری های هوشمند را هموار سازد.

کلیدواژه ها:

دانش ، معماری ، تاب آوری ساختاری ، تصمیم گیری ، شهری ، شهرداری بیرجند ، توسعه پایدار شهری ، مدیریت شهری