نقش سیاست های زیست محیطی و اقلیمی در برنامه ریزی منطقه ای شهرهای ایران

در دهه های اخیر شهرهای ایران با چالش های متعددی در زمینه آلودگی هوا، تغییرات اقلیمی، کمبود منابع آب و گسترش بی رویه ی ساخت وساز مواجه بوده اند. سیاست های زیست محیطی و اقلیمی به عنوان یکی از مولفه های کلیدی توسعه ی پایدار نقش تعیین کننده ای در هدایت برنامه ریزی منطقه ای و شهری ایفا می کنند. این پژوهش با هدف بررسی میزان اثربخشی سیاست های ملی و منطقه ای در مدیریت پایدار محیط شهری و کاهش آسیب های ناشی از بحران های اقلیمی انجام شد. روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی است و داده ها با استفاده از منابع کتابخانه ای، اسناد ملی و بررسی نمونه های شهری گردآوری شده است. نتایج نشان می دهد که با وجود تدوین اسناد بالادستی مانند سیاست های کلی محیط زیست و برنامه های توسعه، چالش های اجرایی، کمبود هماهنگی نهادی و ضعف در پیوند سیاست گذاری ملی با برنامه ریزی محلی موجب شده اند که بخش عمده ای از اهداف زیست محیطی محقق نشود. تحلیل تطبیقی بین استان ها نیز نشان داد که در مناطقی که سیاست های اقلیمی در طرح های منطقه ای لحاظ شده اند پایداری زیست محیطی و کیفیت زندگی شهری بالاتر بوده است. در مقابل، شهرهایی که فاقد رویکرد اقلیمی در طراحی توسعه شهری هستند با رشد ناپایدار، آلودگی و تخریب منابع طبیعی روبه رو شده اند. در نهایت، نتایج تحقیق تاکید می کند که برای تحقق توسعه پایدار سیاست های زیست محیطی باید به صورت الزام آور در ساختار تصمیم گیری شهری و منطقه ای نهادینه شوند و هماهنگی بین نهادهای ملی، شهرداری ها و سازمان های محیط زیست تقویت گردد.

کلیدواژه ها:

سیاست های زیست محیطی ، تغییر اقلیم ، برنامه ریزی منطقه ای ، توسعه پایدار شهری ، مدیریت محیط زیست