شهری ایران بررسی مدلهای مشارکت عمومی و خصوصی در احیای بافتهای ناکارآمد

احیای بافتهای ناکارآمد شهری یکی از مهمترین اولویتهای مدیریت شهری در ایران است. در دهه های اخیر، نهادهای دولتی به تنهایی قادر به نوسازی این بافتها نبوده اند و ضرورت بهره گیری از مدلهای مشارکت عمومی-خصوصی بیش از پیش احساس می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی کارایی و چالشهای مدلهای مشارکتی در احیای بافتهای فرسوده شهرهای تهران، مشهد و تبریز انجام شده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و داده ها از طریق مصاحبه با کارشناسان، بررسی طرحهای بازآفرینی و اسناد رسمی جمع آوری گردید. نتایج نشان داد که مدلهای موفق مشارکت عمومی-خصوصی مبتنی بر سه اصل اعتماد اجتماعی، شفافیت اقتصادی و تعادل منافع طرفین شکل می گیرند. در شهر تهران تمرکز بر سرمایه گذاری خصوصی موجب سرعت در نوسازی اما کاهش عدالت اجتماعی شده است. در مشهد ترکیب مشارکت های محلی با بخش خصوصی باعث افزایش اعتماد و رضایت عمومی گردیده در حالی که در تبریز ضعف ساختار نهادی و بوروکراسی اداری مانع اصلی جذب سرمایه گذار محسوب می شود. تحلیل تطبیقی نشان داد که نبود سیاستهای حمایتی پایدار، نوسانات اقتصادی و پیچیدگی های حقوقی از مهم ترین موانع توسعه مدل های مشارکت در کشور است. پژوهش پیشنهاد می کند که برای موفقیت این مدل ها، شهرداری ها باید چارچوبی قانونی و شفاف برای تقسیم ریسک، سود و مسئولیت ها تدوین کنند تا فرایند احیا به سمت پایداری اجتماعی و اقتصادی هدایت شود.

کلیدواژه ها:

بافت فرسوده ، مشارکت عمومی خصوصی ، بازآفرینی شهری ، مدیریت شهری ، سرمایه گذاری پایدار