امکان سنجی و چالش های به کارگیری فناوری های هوش مصنوعی در ارزشیابی تکوینی دانش آموزان

با گسترش فناوری های نوین و نفوذ روزافزون هوش مصنوعی در حوزه آموزش، نظام های ارزشیابی آموزشی نیز با تحولات بنیادینی مواجه شده اند و رویکردهای سنتی سنجش یادگیری به تدریج جای خود را به شیوه های هوشمند و داده محور می دهند. ارزشیابی تکوینی به عنوان یکی از ارکان اصلی فرایند یاددهی یادگیری، نقشی کلیدی در پایش مستمر پیشرفت دانش آموزان، شناسایی به موقع نقاط قوت و ضعف و هدایت آموزشی ایفا می کند. در این میان، فناوری های هوش مصنوعی با قابلیت تحلیل داده های یادگیری، شناسایی الگوهای عملکردی و ارائه بازخوردهای فوری و شخصی سازی شده، ظرفیت بالایی برای ارتقای اثربخشی ارزشیابی تکوینی دارند. به کارگیری این فناوری ها می تواند فرآیند سنجش را از حالت ایستا و مقطعی خارج کرده و آن را به سازوکاری پویا، مستمر و فردمحور تبدیل کند که هم معلمان و هم دانش آموزان از نتایج آن بهره مند شوند. بااین حال، استفاده از هوش مصنوعی در ارزشیابی تکوینی با چالش های متعددی همراه است که از جمله آن ها می توان به مسائل اخلاقی و حقوقی، حفظ حریم خصوصی داده های دانش آموزان، شفافیت و قابل اعتمادبودن الگوریتم ها، زیرساخت های فنی، و آمادگی حرفه ای معلمان اشاره کرد. در بسیاری از پژوهش ها، تمرکز عمدتا بر قابلیت های فنی هوش مصنوعی بوده و امکان سنجی جامع و بررسی چالش های عملی و نهادی به کارگیری این فناوری ها در ارزشیابی تکوینی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این خلا پژوهشی، ضرورت انجام مطالعاتی را برجسته می سازد که به صورت توصیفی و تحلیلی، فرصت ها و محدودیت های استفاده از هوش مصنوعی در ارزشیابی تکوینی دانش آموزان را بررسی کنند. بیان مساله این مقاله بر این محور استوار است که فناوری های هوش مصنوعی تا چه اندازه امکان به کارگیری موثر در ارزشیابی تکوینی دانش آموزان را دارند و چه چالش هایی می تواند تحقق کامل این رویکرد نوین را در نظام های آموزشی با مانع مواجه سازد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، ارزشیابی تکوینی ، امکان سنجی ، چالش های آموزشی ، فناوری آموزشی