بررسی رابطه عزت نفس و موفقیت تحصیلی در میان دانش آموزان کم توان دختر دوره متوسطه

عزت نفس یکی از مهم ترین سازه های روان شناختی موثر بر رشد فردی، اجتماعی و تحصیلی دانش آموزان است و نقش آن در میان دانش آموزان کم توان، به ویژه دختران دوره متوسطه، از اهمیت دوچندانی برخوردار است. دانش آموزان کم توان اغلب به دلیل محدودیت های شناختی، مشکلات یادگیری، مقایسه های اجتماعی و انتظارات گاه غیرواقع بینانه محیط آموزشی و خانوادگی، با چالش های متعددی در شکل گیری تصویر مثبت از خود مواجه اند. این شرایط می تواند عزت نفس آنان را تضعیف کرده و در نهایت بر انگیزه، پشتکار، عملکرد تحصیلی و میزان موفقیت آموزشی آنان اثر منفی بگذارد. هدف از این پژوهش بررسی رابطه بین عزت نفس و موفقیت تحصیلی در میان دانش آموزان کم توان دختر دوره متوسطه است تا با شناسایی ابعاد این رابطه، زمینه ای برای طراحی مداخلات آموزشی و روان شناختی موثر فراهم شود.در نظام های آموزشی معاصر، موفقیت تحصیلی تنها به نمرات و نتایج آزمون ها محدود نمی شود، بلکه شامل پیشرفت فردی، احساس شایستگی، خودکارآمدی و رضایت از یادگیری نیز هست. عزت نفس به عنوان ادراک فرد از ارزشمندی خود، می تواند نقش تعیین کننده ای در نحوه مواجهه دانش آموز با تکالیف درسی، شکست ها و موفقیت ها ایفا کند. پژوهش های متعدد نشان داده اند که دانش آموزانی که از عزت نفس بالاتری برخوردارند، نگرش مثبت تری نسبت به مدرسه داشته، از راهبردهای یادگیری موثرتری استفاده می کنند و در برابر فشارهای تحصیلی مقاومت بیشتری نشان می دهند. در مقابل، عزت نفس پایین می تواند منجر به اضطراب تحصیلی، اجتناب از تکالیف، افت عملکرد و حتی ترک تحصیل شود.دانش آموزان کم توان دختر در دوره متوسطه، علاوه بر چالش های تحصیلی، با فشارهای اجتماعی و فرهنگی مرتبط با نقش های جنسیتی، انتظارات خانوادگی و مقایسه با همسالان نیز روبه رو هستند. این عوامل می توانند بر شکل گیری عزت نفس آنان تاثیر گذاشته و موفقیت تحصیلی شان را تحت الشعاع قرار دهند. از این رو، بررسی رابطه عزت نفس و موفقیت تحصیلی در این گروه خاص، نه تنها از منظر علمی، بلکه از نظر کاربردی برای معلمان، مشاوران مدرسه، والدین و سیاست گذاران آموزشی اهمیت دارد.یافته های این پژوهش می تواند به درک عمیق تری از نقش متغیرهای روان شناختی در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان کم توان کمک کرده و بر ضرورت توجه هم زمان به آموزش شناختی و حمایت عاطفی و روانی تاکید نماید. در نهایت، انتظار می رود نتایج این مطالعه زمینه ساز ارائه راهکارهایی برای ارتقای عزت نفس و بهبود موفقیت تحصیلی دانش آموزان کم توان دختر در دوره متوسطه باشد.

کلیدواژه ها:

عزت نفس ، موفقیت تحصیلی ، دانش آموزان کم توان ، دختران دوره متوسطه ، عملکرد آموزشی