بررسی عوامل موثر بر پذیرش فناوری های آموزشی توسط معلمان

پذیرش و به کارگیری موثر فناوری های آموزشی (EdTech) در فرایند تدریس، یکی از مهم ترین تحولات آموزش و پرورش در قرن بیست و یکم محسوب می شود. با توجه به نقش محوری معلمان در موفقیت هرگونه مداخله فناورانه در کلاس درس، درک عمیق عوامل موثر بر پذیرش این فناوری ها توسط آنان ضروری است. این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل عوامل تاثیرگذار بر پذیرش فناوری های آموزشی توسط معلمان در نظام آموزشی ایران انجام شده است. این مطالعه با رویکردی توصیفی-تحلیلی طراحی گردید و از چارچوب های نظری شناخته شده ای نظیر نظریه انتشار نوآوری ها (Rogers, ۱۹۹۵)، مدل پذیرش فناوری (TAM) (Davis, ۱۹۸۹) و مدل یکپارچه پذیرش و استفاده از فناوری (UTAUT) (Venkatesh et al., ۲۰۰۳) به عنوان مبنای چارچوب نظری استفاده می کند. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه معلمان مقاطع مختلف تحصیلی در سطح کشور است و نمونه ای از این جامعه بر اساس روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب خواهد شد. داده ها از طریق پرسشنامه های استاندارد شده و معتبرسازی شده گردآوری می شوند که ابعاد مختلفی از جمله ادراک سودمندی، سهولت استفاده درک شده، حمایت سازمانی، حمایت همکاران، خودکارآمدی فناورانه، و ویژگی های فردی و سازمانی معلمان را می سنجند. تحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی (مانند تحلیل رگرسیون و مدل سازی معادلات ساختاری) انجام خواهد پذیرفت تا رابطه علت و معلولی بین متغیرهای مستقل (عوامل موثر) و متغیر وابسته (میزان پذیرش فناوری) مشخص شود. نتایج مورد انتظار نشان خواهد داد که ادراک معلمان از سودمندی فناوری (Perceived Usefulness) و سهولت استفاده از آن (Perceived Ease of Use) تاثیر مثبت و معناداری بر قصد استفاده و پذیرش آن ها دارد. همچنین، عواملی مانند آموزش ضمن خدمت ناکافی، فقدان زیرساخت های فنی مناسب در مدارس، و مقاومت فرهنگی در برابر تغییر، به عنوان موانع اصلی شناسایی خواهند شد. در نهایت، این پژوهش راهکارهای عملیاتی متناسب با بافت فرهنگی و آموزشی ایران برای تسهیل ادغام موفقیت آمیز فناوری در کلاس های درس ارائه می دهد. یافته های این مطالعه می تواند مبنای سیاست گذاری های کلان وزارت آموزش و پرورش در زمینه توسعه حرفه ای معلمان و سرمایه گذاری در زیرساخت های دیجیتال قرار گیرد تا اطمینان حاصل شود که فناوری ها به شکلی موثر و پایدار در خدمت ارتقاء کیفیت آموزش قرار می گیرند. پذیرش فناوری توسط معلم، خود عاملی تعیین کننده در موفقیت دانش آموزان و تحقق اهداف برنامه های تحول آفرین آموزشی است. این پژوهش با تاکید بر ابعاد شناختی، عاطفی و محیطی، تصویر جامعی از پیچیدگی های پذیرش فناوری توسط نیروی انسانی کلیدی نظام آموزشی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

فناوری آموزشی ، پذیرش فناوری ، مدل های پذیرش فناوری ، عوامل موثر ، معلمان ، ادراک سودمندی ، سهولت استفاده ، توسعه حرفه ای ، نظام آموزشی ایران