نقش معلم ابتدایی در پرورش تفکر انتقادی دانش آموزان

این مقاله با هدف بررسی نقش معلم ابتدایی در پرورش تفکر انتقادی دانش آموزان نگاشته شده است. در دنیای پیچیده و متغیر امروز، توانایی تحلیل، استدلال، حل مسئله و قضاوت منطقی از ضروریات زندگی فردی و اجتماعی است. دوره ابتدایی به عنوان بنیادی ترین مرحله آموزش رسمی، فرصت مناسبی برای شکل دهی به بنیان های فکری کودکان فراهم می کند. معلم در این مرحله، نه تنها انتقال دهنده اطلاعات، بلکه تسهیل گر فرآیند یادگیری و پرورش دهنده مهارت های عالی شناختی است.مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی-توصیفی و با استفاده از روش کتابخانه ای، به گردآوری و تحلیل منابع معتبر در حوزه تفکر انتقادی و آموزش ابتدایی پرداخته است. در این راستا، ابتدا مفهوم تفکر انتقادی و مولفه های اساسی آن مانند تحلیل، ارزیابی، استنباط و خودتنظیمی تبیین شده است. سپس، اهمیت پرورش این نوع تفکر در کودکان و نقش بی بدیل معلم در ایجاد محیطی پرسش گر، امن و چالش برانگیز مورد بررسی قرار گرفته است.یافته ها نشان می دهد که معلم با به کارگیری راهبردهایی مانند پرسش گری سقراطی، آموزش مبتنی بر حل مسئله، بحث گروهی، ایفای نقش، استفاده از داستان های چالشی و بازخورد سازنده، می تواند ذهن دانش آموزان را به چالش کشیده و مهارت تفکر انتقادی را در آنان تقویت کند. همچنین، ویژگی های معلم موثر در این فرآیند، مانند داشتن نگرش باز، تسلط بر محتوا، مهارت در مدیریت کلاس و توانایی ایجاد ارتباط مثبت با دانش آموزان، برجسته شده است.در نهایت، مقاله نتیجه می گیرد که موفقیت در پرورش تفکر انتقادی مستلزم تغییر نگرش از آموزش سنتی به سوی الگوهای یادگیری فعال، توانمندسازی معلمان از طریق آموزش های مستمر، طراحی برنامه درسی تفکر محور و همکاری موثر با خانواده هاست. تقویت این مهارت در دانش آموزان ابتدایی، نه تنها عملکرد تحصیلی آنان را بهبود می بخشد، بلکه آنان را برای مواجهه هوشمندانه با چالش های آینده و ایفای نقش موثر در جامعه آماده می سازد.

کلیدواژه ها:

تفکر انتقادی ، معلم ابتدایی ، دانش آموزان ابتدایی ، آموزش و پرورش ، یادگیری فعال ، مهارت های فکری ، حل مسئله ، پرسش گری ، روش های تدریس ، نقش معلم ، کلاس درس ، پرورش تفکر