معماری و طراحی فضای مدرسه و ارتباط آن با یادگیری فعال

امروزه رویکردهای نوین آموزشی مبتنی بر یادگیری فعال، مستلزم بازتعریف محیط های کالبدی یادگیری است. این مقاله با هدف تبیین ارتباط موثر بین معماری مدارس و ارتقای کیفیت یادگیری فعال، به روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به مطالعات کتابخانه ای و نمونه های موفق اجراشده، انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که شاخص های طراحی چون انعطاف پذیری و تغییرپذیری فضا (با استفاده از پارتیشن های متحرک و مبلمان چرخ دار)، تاکید بر نور طبیعی و دید به بیرون، ایجاد فضاهای نیمه باز و پیوند با طبیعت، تنوع در مقیاس و کیفیت فضاها (از کلاس های گروهی بزرگ تا گوشه های کوچک فردی) و دسترسی آسان به منابع و فناوری، بستر فیزیکی ضروری برای روش هایی همچون یادگیری پروژه محور، کار گروهی و اکتشاف شخصی را فراهم می آورند. چنین محیطی، کنجکاوی را تحریک کرده، تعامل و همکاری را تقویت نموده و حس مالکیت و مسئولیت پذیری را در یادگیرنده افزایش می دهد. در مقابل، فضاهای بسته، یکنواخت و معلم محور مانع بروز ظرفیت های یادگیری فعال می شوند. در نتیجه، معماری مدرسه نه به عنوان یک ظرف خنثی، بلکه به مثابه "معلم سوم"، نقش عمیقی در هدایت پویایی فرآیندهای آموزشی ایفا می کند. طراحی آگاهانه فضا می تواند مدارس را از حالت سنتی خارج کرده و به محیط های زنده، تحریک کننده و پاسخگوی نیازهای قرن بیست و یکم تبدیل کند.

کلیدواژه ها:

یادگیری فعال ، معماری مدرسه ، طراحی محیط های آموزشی ، انعطاف پذیری فضا ، معماری معلم سوم