بازآفرینی ارزشیابی آموزشی: نقش پیشرانه هوش مصنوعی

ارزشیابی آموزشی به عنوان یکی از ارکان بنیادین نظام های یاددهی یادگیری، نقشی تعیین کننده در جهت دهی به فرایند آموزش، بهبود کیفیت یادگیری و ارتقای تصمیم گیری های تربیتی ایفا می کند. بااین حال، شیوه های سنتی ارزشیابی که عمدتا بر سنجش ایستا، یک بعدی و نتیجه محور تمرکز دارند، در پاسخ گویی به نیازهای پیچیده و متنوع یادگیرندگان امروز با چالش های جدی مواجه شده اند. تحولات شتابان اجتماعی، گسترش یادگیری های شخصی سازی شده و افزایش تنوع سبک ها و مسیرهای یادگیری، ضرورت بازاندیشی در ماهیت و کارکرد ارزشیابی آموزشی را بیش از پیش آشکار ساخته است. در این میان، هوش مصنوعی به عنوان یک پیشرانه نوین، افق های تازه ای را پیش روی نظام ارزشیابی گشوده و امکان گذار از سنجش صرف به سوی ارزشیابی پویا، فرایندمحور و یادگیری محور را فراهم آورده است. بهره گیری آگاهانه از ظرفیت های هوش مصنوعی می تواند به تحلیل عمیق تر داده های یادگیری، شناسایی الگوهای پنهان عملکردی، ارائه بازخوردهای به هنگام و متناسب با ویژگی های فردی یادگیرندگان و در نهایت حمایت موثرتر از رشد تحصیلی آنان بینجامد. اهمیت پرداختن به این موضوع از آن روست که بدون بازآفرینی ارزشیابی، تلاش برای تحول آموزشی ناقص و کم اثر خواهد بود. با وجود این ظرفیت ها، چالش هایی همچون نگرانی های اخلاقی، حفظ عدالت آموزشی، شفافیت فرایندها و آمادگی حرفه ای معلمان، ضرورت تبیین دقیق جایگاه و کارکرد هوش مصنوعی در ارزشیابی را برجسته می سازد. بنابراین، بیان مساله اصلی این مقاله بر این محور استوار است که چگونه می توان با رویکردی توصیفی و تحلیلی، نقش پیشرانه هوش مصنوعی را در بازآفرینی ارزشیابی آموزشی تبیین کرد و زمینه بهره گیری مسئولانه و هدفمند از آن را در راستای ارتقای کیفیت یادگیری فراهم ساخت.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی آموزشی ، هوش مصنوعی ، تحول آموزشی ، بازخورد یادگیری ، یادگیری محور