مرور نظام مند تاثیر برنامه های آموزش فلسفه برای کودکان (P۴C) بر مهارت های تفکر نقاد و بلوغ اخلاقی دانش آموزان دوره ابتدایی

مطالعه حاضر با هدف مرور نظام مند تاثیر برنامه های آموزش فلسفه برای کودکان (P۴C) بر مهارت های تفکر نقاد و بلوغ اخلاقی دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شد. روش پژوهش براساس دستورالعمل های PRISMA و با جستجوی نظام مند در پایگاه های اطلاعاتی معتبر داخلی و خارجی برای یافتن مطالعات تجربی منتشر شده طی سال های اخیر صورت گرفت. از میان ۲۷۲ مطالعه شناسایی شده، در نهایت ۴۴ مطالعه (۲۴ مطالعه فارسی و ۲۰ مطالعه انگلیسی) که معیارهای ورود را دارا بودند، مورد تحلیل کیفی قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که اجرای برنامه P۴C با محوریت اجتماع پژوهشی، تاثیر مثبت و معناداری بر بهبود مهارت های تفکر نقاد شامل تحلیل، استنباط، ارزشیابی و استدلال دارد. همچنین، این برنامه موجب ارتقای شاخص های بلوغ اخلاقی ازجمله رشد قضاوت اخلاقی، همدلی، مسئولیت پذیری و توجه به انصاف در دانش آموزان می شود. اثرات یادشده در مداخلات با طول مدت بیشتر و کیفیت اجرای بالاتر، برجسته تر بودند. نتایج این مرور حاکی از آن است که برنامه فلسفه برای کودکان چارچوبی اثربخش و یکپارچه برای پرورش همزمان توانایی های شناختی و اخلاقی کودکان در دوره حساس ابتدایی است. بر این اساس، ادغام تدریجی این برنامه در نظام آموزشی ابتدایی با تاکید بر تربیت مربیان مجرب و تولید محتوای بومی پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

فلسفه برای کودکان ، تفکر نقاد ، بلوغ اخلاقی ، دانش آموزان ابتدایی ، مرور نظام مند