سواد رسانه ای در عصر دیجیتال: یک ضرورت برای معلمان و دانش آموزان و راه های دستیابی به آن

در عصر حاضر که با گسترش بی وقفه فناوری های ارتباطی و حضور مداوم وسایل دیجیتال در زندگی روزمره، شیوه های تولید، پخش و مصرف اطلاعات به سرعت تغییر می کند، سواد رسانه ای به عنوان توانمندی بنیادی برای درک، تحلیل و ارزیابی پیام های رسانه ای مطرح می شود و نقش کلیدی در توسعه تفکر نقادانه و پاسخگویی اخلاقی دانش آموزان ایفا می کند. این نیاز از یک سو با افزایش حجم محتوای غیرواقعی، تبلیغات پنهان و اخبار گمراه کننده تشدید می شود و از سوی دیگر با فرصت های آموزشی جدیدی مانند یادگیری در محیط های دیجیتال، مشارکت همگانی و دسترسی به منابع گسترده همراه است. مسئله اصلی پژوهش حاضر آن است که چگونه می توان از طریق رویکردهای آموزشی هدفمند و محیطی حمایتی، سطح سواد رسانه ای معلمان و دانش آموزان را از سطح پایه به سطحی ارتقاء داد که بتوانند به تشخیص صحت اطلاعات، مدیریت منابع دیجیتال، اخلاق در استفاده از رسانه و پاسخ به چالش های اجتماعی ناشی از پیام های رسانه ای بپردازند. از این منظر، پرسش های پژوهش به دنبال تبیین عوامل زمینه ای مانند آگاهی از پدیدارهای فرهنگی دیجیتال، راهبردهای تفکر نقادانه، فرصت های مشارکت در تصمیم گیری های گروهی و نقش راهنماهای آموزشی در توسعه مهارت های لازم است تا بتوان رهیافت های کارآمد برای آموزش سواد رسانه ای ارائه کرد. هدف کلان این مقاله، ترسیم چارچوبی برای ادغام موثر سواد رسانه ای در برنامه های درسی و فضاهای آموزشی غیررسمی است تا معلمان و دانش آموزان با هم به بهره وری از قابلیت های دیجیتال دست یابند و مسئولیت پذیری خود در استفاده از پیام های رسانه ای را تقویت کنند.

کلیدواژه ها:

تفکر نقادانه ، تحلیل پیام ، صحت سنجی اطلاعات ، اخلاق دیجیتال و یادگیری مبتنی بر رسانه