بررسی نقش دبیران ورزش در نهادینه سازی سبک زندگی سالم در نوجوانان

در دنیای امروز که چالش های مرتبط با سبک زندگی ناسالم در بین نوجوانان رو به افزایش است، نقش آموزش و تربیت بدنی و به ویژه دبیران ورزش، بیش از پیش اهمیت یافته است. سبک زندگی سالم که شامل فعالیت بدنی منظم، تغذیه مناسب، سلامت روان، دوری از رفتارهای پرخطر و رعایت بهداشت فردی می شود، باید از سنین کودکی و نوجوانی نهادینه گردد. دبیران ورزش به عنوان الگوهای رفتاری و تربیتی در مدارس، نقشی کلیدی در ارتقای آگاهی، نگرش و رفتارهای مرتبط با سبک زندگی سالم ایفا می کنند. هدف این پژوهش، بررسی نقش دبیران ورزش در نهادینه سازی مولفه های سبک زندگی سالم در میان دانش آموزان دوره متوسطه است. روش تحقیق حاضر از نوع توصیفی–پیمایشی بوده و جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر و پسر پایه های هفتم تا دوازدهم در شهرستان دزفول استان خوزستان (به تعداد ۲۰۰ نفر) می باشد. ابزار جمع آوری اطلاعات، پرسش نامه ای استاندارد شامل مولفه های سبک زندگی سالم (فعالیت بدنی، تغذیه، سلامت روان، عادات خواب، خودمراقبتی و رفتارهای پیشگیرانه) و میزان تاثیرگذاری دبیر ورزش در این زمینه بود. یافته ها نشان داد که میان حضور دبیران ورزش با مسئولیت پذیری، الگو بودن، آموزش مستقیم مهارت های زندگی سالم، تشویق به تحرک بدنی، و فراهم آوردن فضای سالم برای تعامل دانش آموزان، رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (p<۰.۰۱). همچنین، دانش آموزانی که دبیر ورزش فعال و مسئول تری داشته اند، در شاخص های سبک زندگی سالم (به ویژه ورزش منظم، کاهش مصرف تنقلات مضر، افزایش تعاملات اجتماعی مثبت و کاهش استرس) عملکرد بهتری از خود نشان دادند. بحث و نتیجه گیری پژوهش بیانگر آن است که دبیران ورزش فراتر از نقش آموزشی صرف، می توانند به عنوان مربیان تربیتی و مروجین سبک زندگی سالم عمل کنند. برنامه ریزی منسجم آموزش وپرورش جهت توانمندسازی دبیران ورزش، بازنگری در محتوای کتاب های تربیت بدنی، تقویت امکانات ورزشی مدارس و ارتباط بیشتر میان خانواده و مدرسه در مسیر تقویت سبک زندگی سالم نوجوانان، ضروری به نظر می رسد. این پژوهش با تاکید بر اهمیت نقش دبیران ورزش، توصیه می کند که نگاه به تربیت بدنی در مدارس از حالت درسی فرعی خارج شده و به عنوان رکن مهمی از سلامت نسل آینده، مورد توجه برنامه ریزان آموزشی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

دبیر ورزش ، سبک زندگی سالم ، نوجوانان ، فعالیت بدنی ، سلامت روان