کلاس درس به مثابه میدان گفت وگو: تاملی فلسفی–جامعه شناختی بر نقش معلم در پرورش تفکر انتقادی و آگاهی اجتماعی دانش آموزان

آموزش جامعه شناسی و فلسفه در مدرسه، صرفا انتقال مفاهیم نظری و تاریخی نیست، بلکه فرایندی آگاهی بخش برای فهم فرد از خود، جامعه و جهان پیرامون به شمار می رود. در این میان، نقش معلم از جایگاه انتقال دهنده دانش به کنشگری اندیشمند و تسهیل گر گفت وگوی انتقادی تغییر یافته است. هدف این مقاله، تبیین نقش معلم جامعه شناسی و فلسفه در کلاس درس به مثابه «میدان گفت وگو» و بررسی کارکردهای تربیتی آن در پرورش تفکر انتقادی، خودآگاهی و آگاهی اجتماعی دانش آموزان است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه ای و تحلیل نظری دیدگاه های فلسفی و جامعه شناختی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که کلاس درس گفت وگومحور، زمینه ساز رشد عقلانیت انتقادی، توان پرسشگری، درک مسائل اجتماعی و مسئولیت پذیری مدنی در دانش آموزان است. همچنین معلم فلسفه و جامعه شناسی، با ایجاد فضای دیالوگ، می تواند پیوندی معنادار میان تجربه زیسته دانش آموزان و مفاهیم نظری برقرار سازد. نتایج این مطالعه بر ضرورت بازتعریف نقش معلم و تحول در شیوه های تدریس این دروس تاکید دارد.