نقش الگوی رفتاری معلم در تربیت اخلاقی دانش آموزان

تربیت اخلاقی، به عنوان غایت نهایی نظام های آموزشی، بیش از آنکه محصول آموزش های مستقیم و رسمی باشد، حاصل تعاملات زنده و الگوهای رفتاری مشهود در فضای مدرسه است. این مقاله با هدف تبیین «نقش الگوواره ای معلم» در شکل دهی به ساختار اخلاقی دانش آموزان به نگارش درآمده است. فرضیه اصلی نوشتار بر این اصل استوار است که معلم، به عنوان مهم ترین مرجع قدرت و عاطفه در کلاس درس، از طریق «برنامه درسی پنهان» و رفتارهای زیسته ی خود، مفاهیم اخلاقی نظیر صداقت، عدالت، مسئولیت پذیری و سعه صدر را به دانش آموزان منتقل می کند. در این راستا، با استناد به نظریه یادگیری اجتماعی بندورا و دیدگاه های فیلسوفان تعلیم و تربیت، فرآیند «همانندسازی» دانش آموزان با معلم مورد واکاوی قرار می گیرد. یافته های این پژوهش نشان می دهد که هرگونه شکاف میان «سخن» و «عمل» معلم، منجر به تزلزل در باورهای اخلاقی یادگیرندگان می شود؛ در حالی که ثبات رفتاری و پایبندی آگاهانه معلم به اصول اخلاقی در تمامی لحظات (حتی در زمان های غیررسمی)، منجر به درونی سازی پایدار ارزش ها در شخصیت دانش آموز می گردد. در نهایت، مقاله بر این ضرورت تاکید می ورزد که صلاحیت های اخلاقی و خودسازی مربی، پیش شرط هرگونه تحول در تربیت اخلاقی نسل آینده است.

کلیدواژه ها:

الگوی رفتاری ، معلم ، تربیت اخلاقی ، همانندسازی ، برنامه درسی پنهان ، یادگیری مشاهده ای