از تخته سیاه تا تجربه غوطه ور (Immersive Learning): کاربرد VR، AR و شبیه سازها در تدریس همه دروس

پیشرفت فناوری های غوطه ورساز (Immersive Technologies) مانند واقعیت مجازی (VR)، واقعیت افزوده (AR) و شبیه سازها، تحول عمیقی در شیوه های آموزشی ایجاد کرده اند. این پژوهش با روش کتابخانه ای (تحلیل اسناد و مقالات معتبر داخلی و خارجی) به بررسی کاربردهای این فناوری ها در تدریس همه دروس – از علوم پایه و ریاضیات تا علوم انسانی، هنر و مهارت های عملی – می پردازد. یافته ها نشان می دهد که VR با ایجاد محیط های سه بعدی تعاملی، امکان تجربه مستقیم پدیده های پیچیده (مانند سفر به داخل سلول یا بازدید از بناهای تاریخی) را فراهم می کند. AR با افزودن لایه های دیجیتال به دنیای واقعی، درک مفاهیم انتزاعی را تسهیل می کند (مثلا نمایش ساختار مولکول ها روی میز آزمایشگاه). شبیه سازها نیز با بازسازی موقعیت های واقعی (مانند جراحی، خلبانی یا مدیریت بحران) امکان تمرین مهارت های عملی را بدون ریسک فراهم می کنند. این فناوری ها نه تنها تعامل و انگیزه یادگیرندگان را افزایش می دهند، بلکه با توجه به تفاوت های فردی، امکان شخصی سازی آموزش را نیز مهیا می سازند. در عین حال، چالش هایی مانند هزینه بالا، نیاز به آموزش معلمان و مسائل اخلاقی/سلامتی نیز وجود دارد. نتیجه گیری کلی حاکی از آن است که ادغام هوشمندانه فناوری های غوطه ورساز با برنامه درسی می تواند به تحول پارادایم آموزشی از رویکرد معلم محور به یادگیرنده محور و تجربه بنیاد کمک شایانی کند.

کلیدواژه ها:

واقعیت مجازی (VR) ، واقعیت افزوده (AR) ، شبیه سازهای آموزشی ، یادگیری غوطه ور (Immersive Learning) ، فناوری های آموزشی