حسابداری منابع انسانی: سنجش ارزش پنهان نیروی انسانی در سازمان ها

حسابداری منابع انسانی به عنوان رویکردی نوین در حسابداری، به دنبال شناسایی، اندازه گیری و گزارشگری ارزش اقتصادی منابع انسانی به عنوان یکی از مهم ترین دارایی های سازمان است. مسئله اصلی در این حوزه، ناتوانی سیستم های حسابداری سنتی در انعکاس نقش واقعی سرمایه انسانی در صورت های مالی است؛ به گونه ای که مخارج مرتبط با آموزش، توسعه و نگهداشت کارکنان عموما به عنوان هزینه دوره شناسایی می شوند و نه سرمایه گذاری، در نتیجه تصویر ارائه شده از ارزش واقعی سازمان ناقص و گاه گمراه کننده است. این خلا اطلاعاتی می تواند منجر به تصمیم گیری های نادرست مدیریتی و سرمایه گذاری شود، به ویژه در اقتصاد مبتنی بر دانش که دارایی های نامشهود نقش تعیین کننده ای در مزیت رقابتی دارند.هدف اصلی حسابداری منابع انسانی، فراهم سازی اطلاعات معنادار، قابل اتکا و مرتبط درباره ارزش و هزینه منابع انسانی برای استفاده کنندگان داخلی و خارجی گزارش های مالی است. این اهداف شامل بهبود تصمیم گیری مدیریتی در حوزه جذب، آموزش، نگهداشت و جبران خدمات کارکنان، افزایش شفافیت برای سرمایه گذاران و اعتباردهندگان، و اصلاح محاسبه شاخص های مالی نظیر نرخ بازده سرمایه گذاری می باشد. همچنین حسابداری منابع انسانی می کوشد منابع انسانی را همانند سایر دارایی ها در فرآیند برنامه ریزی، کنترل و ارزیابی عملکرد وارد کند و جایگاه استراتژیک آن را در سازمان ارتقا دهد. در این راستا، مدل ها و رویکردهای متنوعی برای اندازه گیری منابع انسانی ارائه شده اند که به طور کلی در دو دسته رویکرد مبتنی بر هزینه و رویکرد مبتنی بر ارزش اقتصادی طبقه بندی می شوند. هرچند این مدل ها از نظر مفهومی پیشرفت قابل توجهی داشته اند، اما پیچیدگی اندازه گیری، نبود استانداردهای حسابداری الزام آور، دشواری گردآوری داده های معتبر و هزینه بالای اجرا، از مهم ترین چالش های عملی به کارگیری حسابداری منابع انسانی به شمار می روند. نتیجه آنکه با وجود پذیرش فزاینده اهمیت سرمایه انسانی در ادبیات مدیریت و حسابداری، پیاده سازی موثر حسابداری منابع انسانی مستلزم توسعه استانداردهای شفاف، افزایش آگاهی مدیران، بهبود زیرساخت های اطلاعاتی و طراحی مدل های عملی تر و قابل اتکاتر است. تحقق این الزامات می تواند به ارائه تصویری واقعی تر از ارزش سازمان و ارتقای کیفیت تصمیم گیری اقتصادی منجر شود

کلیدواژه ها:

حسابداری منابع انسانی ، ارزش گذاری سرمایه انسانی ، دارایی های نامشهود