بررسی تاثیر آموزش ارزش های انسانی در مدرسه بر مسئولیت پذیری تحصیلی و سازگاری اجتماعی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش ارزش های انسانی در مدرسه بر مسئولیت پذیری تحصیلی و سازگاری اجتماعی دانش آموزان مقطع ابتدایی انجام شد. پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان پایه سوم تا پنجم ابتدایی مدارس دولتی شهر زنجان در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ بود که از میان آنان ۶۰ دانش آموز (۳۰ دختر و ۳۰ پسر) با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه ۴۵ دقیقه ای تحت آموزش برنامه ساختاریافته ارزش های انسانی شامل مفاهیم احترام، مسئولیت پذیری، همدلی، همکاری، صداقت و عدالت قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل برنامه عادی مدرسه را دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه آموزش ارزش های انسانی شوارتز (۱۹۹۲)، پرسشنامه مسئولیت پذیری تحصیلی زیمرمن (۲۰۰۰) و پرسشنامه سازگاری اجتماعی بل (۱۹۶۱) بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) و آزمون t وابسته مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد آموزش ارزش های انسانی تاثیر معناداری بر افزایش مسئولیت پذیری تحصیلی (p<۰.۰۱, β=۰.۴۸) و بهبود سازگاری اجتماعی دانش آموزان (p<۰.۰۱, β=۰.۵۲) داشته است. این یافته ها حاکی از آن است که آموزش ارزش های انسانی می تواند از طریق تقویت نگرش های اخلاقی، ارتقای تعهد تحصیلی و بهبود تعاملات اجتماعی، نقش موثری در بهبود عملکرد تحصیلی و اجتماعی دانش آموزان ایفا کند. نتایج پژوهش با یافته های مطالعات پیشین همسو بوده و نشان می دهد برنامه های آموزشی مبتنی بر ارزش های انسانی می توانند به عنوان راهکاری موثر برای ارتقای مسئولیت پذیری تحصیلی و سازگاری اجتماعی در محیط مدرسه مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

آموزش ارزش های انسانی ، مسئولیت پذیری تحصیلی ، سازگاری اجتماعی