چالش ها و فرصت های اخلاقی هوش مصنوعی در نظام آموزش و پرورش

هوش مصنوعی (AI) به سرعت در حال نفوذ به حوزه های مختلف زندگی بشری است و نظام آموزش و پرورش نیز از این قاعده مستثنی نیست. کاربردهای هوش مصنوعی، از سیستم های یادگیری تطبیقی گرفته تا ابزارهای ارزیابی خودکار، پتانسیل دگرگون سازی فرایندهای آموزشی را دارند. با این حال، ورود این فناوری پیشرفته به عرصه ای حساس مانند آموزش، مجموعه ای از چالش ها و فرصت های اخلاقی عمیق را مطرح می سازد. این مقاله با هدف بررسی تحلیلی این دو جنبه (فرصت ها و چالش ها) در بستر اخلاق آموزش و پرورش تدوین شده است. تمرکز اصلی بر مفاهیمی چون عدالت آموزشی، حریم خصوصی داده ها، سوگیری الگوریتمی، و نقش محوری معلم در عصر هوش مصنوعی است. پس از مرور چارچوب های نظری اخلاق در آموزش، فرصت های کلیدی هوش مصنوعی در بهبود دسترسی و کیفیت آموزش تشریح می شود. سپس، چالش های اخلاقی اصلی مورد واکاوی قرار گرفته و با استناد به مطالعات موردی جهانی، راهکارهای سیاستی متناسب با نظام آموزش و پرورش ایران پیشنهاد می گردد تا اطمینان حاصل شود که به کارگیری هوش مصنوعی در این حوزه، همسو با ارزش های بنیادین تعلیم و تربیت و عدالت اجتماعی پیش می رود

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، اخلاق آموزشی ، عدالت آموزشی ، حریم خصوصی ، سوگیری الگوریتمی ، نظام آموزش و پرورش.