روشهای موثردر تعامل با دانش آموزان دارای اختلال در محیط مدرسه

در سال های اخیر و در پرتو سیاست های آموزش فراگیر، حضور دانش آموزان دارای اختلالات گوناگون از جمله اختلالات یادگیری، اختلالات طیف اوتیسم، اختلال نقص توجه/بیش فعالی و اختلالات هیجانی–رفتاری در کلاس های عادی مدارس به طور چشمگیری افزایش یافته است.مقاله حاضر با هدف ارائه چارچوبی جامع، کاربردی و مبتنی بر شواهد علمی برای تعامل موثر و سازنده با دانش آموزان دارای اختلال در محیط مدرسه تدوین شده است. در این راستا، ابتدا مفهوم «اختلال» در بافت آموزشی از منظر رویکردهای نوین و فراگیر مورد بازخوانی قرار می گیرد و بر فاصله گرفتن از نگاه برچسب زننده و نقص محور تاکید می شود. سپس اصول بنیادینی همچون ایجاد رابطه ای مثبت و امن میان معلم و دانش آموز، شناخت فردمحور، پذیرش تفاوت های فردی و توجه به نیازهای خاص هر دانش آموز تبیین می گردد.در ادامه، راهبردهای عملی تعامل در سه سطح کلاسی، آموزشی و رفتاری ارائه می شود؛ راهبردهایی که بر مداخلات مثبت، پیشگیرانه و حمایتگر تاکید داشته و به جای رویکردهای تنبیهی، بر تقویت رفتارهای مطلوب، تنظیم محیط یادگیری و افزایش مشارکت فعال دانش آموزان استوارند. همچنین، نقش کلیدی همکاری موثر میان مدرسه، خانواده ها و تیم های چندتخصصی (نظیر مشاوران، روان شناسان و متخصصان آموزش ویژه) به عنوان عاملی تعیین کننده در موفقیت این رویکردها مورد بررسی قرار می گیرد.این مقاله با تاکید بر ضرورت شکل گیری فرهنگ مدرسه ای پذیرا، اصلاح نگرش ها نسبت به دانش آموزان دارای اختلال، و توانمندسازی حرفه ای معلمان از طریق آموزش های هدفمند، به ارائه پیشنهادهایی برای بهبود عمل آموزشی و جهت گیری های پژوهشی آینده می پردازد. نتایج این بررسی نشان می دهد که تعامل آگاهانه، انعطاف پذیر و مبتنی بر احترام متقابل، نقش اساسی در ارتقای کیفیت یادگیری و سلامت روانی–اجتماعی این دانش آموزان ایفا می کند

کلیدواژه ها:

تعامل معلم–دانش آموز ، اختلالات یادگیری ، آموزش فراگیر