بررسی عوامل موثر بر بروز مشکلات رفتاری دانش آموزان و نقش مدرسه در پیشگیری و مداخله تربیتی

مشکلات رفتاری دانش آموزان از چالش های عمده نظام های تربیتی محسوب می شود که می تواند پیامدهای منفی گسترده ای برای عملکرد تحصیلی فرد، جو کلاس و سلامت روان جامعه داشته باشد. این مقاله نظری، با هدف تلفیق دیدگاه های موجود، به بررسی عوامل موثر بر بروز این مشکلات و تحلیل نقش حیاتی مدرسه در راهبردهای پیشگیرانه و مداخله ای می پردازد. در این راستا، عوامل موثر در سه سطح فردی (مانند ویژگی های خلقی، اختلالات بالینی)، خانوادگی (مانند شیوه های فرزندپروری، وضعیت اقتصادی-اجتماعی) و اجتماعی-مدرسه ای (مانند کیفیت روابط معلم-دانش آموز، قوانین مدرسه و فشار همسالان) مورد بررسی قرار می گیرند. بر اساس مرور نظام مند ادبیات، استدلال می شود که مدرسه نه تنها به عنوان بستر بروز برخی از این مشکلات، بلکه به عنوان نهادی کلیدی با قابلیت تشخیص زودهنگام، ایجاد محیط حمایتی و اجرای برنامه های هدفمند، نقش ممتازی در کاهش و مدیریت آنها ایفا می کند. این مقاله با ارائه یک چارچوب مفهومی تلفیقی، تعامل پویا بین این عوامل و نقش واسط گری و تعدیل گری مدرسه را ترسیم می نماید. کاربرد این چارچوب در بهبود عملکرد تحصیلی از طریق ایجاد محیط یادگیری ایمن و مثبت، کاهش عوامل مزاحم و تقویت پیوند دانش آموز با مدرسه تبیین می شود. در نهایت، مزایای رویکرد جامع مدرسه محور، محدودیت های احتمالی و چالش های اجرایی پیش رو به همراه چشم اندازهای پژوهشی آینده مورد بحث قرار می گیرد. یافته های این تحلیل نظری می تواند مبنایی برای تدوین سیاست های تربیتی، طراحی برنامه های عملیاتی برای مربیان و محققان فراهم آورد.