بررسی تاثیر نقش معلم در تربیت دینی و تفکر انتقادی دانش آموزان

این پژوهش نظری، با هدف غنی سازی ادبیات آموزشی و تربیتی، به بررسی رابطه پیچیده میان نقش معلم، نظریه خودتعیین گری (SDT)، و نتایج کلیدی شامل تربیت دینی درونی شده و سطح تفکر انتقادی دانش آموزان می پردازد. ماهیت دوگانه آموزش در دنیای امروز، که هم نیازمند انتقال میراث فرهنگی و دینی است و هم توسعه مهارت های لازم برای تحلیل انتقادی جهان پیچیده، ایجاب می کند که مکانیزم های انگیزشی موثر شناسایی و به کار گرفته شوند. مدل های سنتی اغلب در تبیین انگیزه های عمیق تر در حوزه ارزش ها (مانند دین) یا مهارت های سطح بالا (مانند نقد و تحلیل) ناتوان بوده اند.در این راستا، یک چارچوب مفهومی تلفیقی بر پایه SDT (Ryan & Deci, ۲۰۰۰) ارائه گردیده است. متغیرهای مستقل اصلی شامل ابعاد سه گانه نقش های معلم یعنی تسهیل گر خودمختاری، ارتقاء دهنده شایستگی، و ایجادکننده ارتباط هستند که مستقیما بر ارضای نیازهای روان شناختی دانش آموزان اثر می گذارند. تاکید این چارچوب بر این است که تنها محیط هایی که این نیازها را به صورت متعادل برآورده سازند، قادر به تحریک انگیزه درونی خواهند بود. این انگیزه درونی به نوبه خود، بستر لازم برای درونی سازی آموزه های دینی و ظهور تفکر انتقادی را فراهم می سازد. علاوه بر این، نقش تعدیل کننده متغیرهایی چون خودتنظیمی دانش آموز (SR) و کیفیت طراحی آموزشی (IDQ) در سطح برهم کنش میان نقش های معلم و نتایج مورد نظر، تبیین شده است. کیفیت طراحی آموزشی به عنوان یک عامل زمینه ای، تضمین کننده ساختارمند بودن فرایندهای تدریس در محیط های نوین (آنلاین و ترکیبی) است، در حالی که خودتنظیمی، توانایی دانش آموز در استفاده بهینه از فرصت های ارائه شده توسط معلم را مدیریت می کند. این مقاله با ارائه یک مدل شماتیک از روابط فرضی، راهکاری نظری برای پژوهش های آتی و سیاست گذاری های عملیاتی در طراحی برنامه های درسی دینی و مهارت های تفکر ارائه می دهد.