روانشناسی «اشتباه کردن»: ایجاد فرهنگ «شکست امن» برای تقویت ذهنیت رشد (Growth Mindset).

چکیدهدر نظام های آموزشی سنتی، «اشتباه» اغلب به عنوان نشانه ای از ناتوانی هوشی و شکست تعبیر می شود که منجر به شکل گیری مکانیزم های دفاعی، اضطراب و اجتناب از چالش در دانش آموزان می گردد. این رویکرد، مغایر با اصول بنیادین نوروساینس یادگیری است که در آن خطا، سیگنالی حیاتی برای اصلاح مدارهای عصبی محسوب می شود. مقاله حاضر با واکاوی عمیق مکانیسم های شناختی و هیجانی مواجهه با خطا، مفهوم «شکست امن» را به عنوان بستری ضروری برای توسعه «ذهنیت رشد» معرفی می کند. با استناد به نظریه های کارول دوک و یافته های جدید در حوزه علوم اعصاب تربیتی، این پژوهش نشان می دهد که چگونه تغییر واکنش معلم و محیط کلاس نسبت به اشتباهات، می تواند مسیرهای دوپامینی مغز را از «تهدید» به «پاداش یادگیری» تغییر دهد. در این راستا، هشت مولفه کلیدی شامل نوروبیولوژی خطا، روانشناسی شرم، امنیت روانی، پداگوژی اشتباه، بازخورد سازنده، نقش الگو بودن معلم و بازطراحی سیستم ارزشیابی مورد تحلیل قرار گرفته و راهکارهای عملی برای تبدیل کلاس درس به آزمایشگاهی برای آزمون و خطا ارائه شده است. هدف نهایی، گذار از فرهنگ «کمال گرایی سمی» به فرهنگ «تلاش جسورانه» است.

کلیدواژه ها:

ذهنیت رشد ، شکست امن ، روانشناسی تربیتی ، نوروپلاستیسیتی ، بازخورد اصلاحی ، امنیت روانی ، پداگوژی خطا ، تاب آوری تحصیلی.