آموزش برای مشاغلی که هنوز وجود ندارند: گذار از حافظه محوری به سمت توانش محوری (Competency-based).

یچکیدهدر عصر انقلاب صنعتی چهارم و ظهور هوش مصنوعی، جهان با سرعتی بی سابقه در حال دگرگونی است. گزارش های مجمع جهانی اقتصاد نشان می دهد که ۶۵ درصد از کودکانی که امروز وارد دبستان می شوند، در آینده در مشاغلی کار خواهند کرد که هنوز وجود ندارند. این واقعیت تکان دهنده، بحرانی بنیادین را در نظام های آموزشی سنتی که بر پایه انتقال دانش ایستای کلامی و حفظیات بنا شده اند، آشکار می سازد. مدل «کارخانه ای» مدارس که برای عصر صنعتی طراحی شده بود، دیگر پاسخگوی نیازهای دنیای «ووکا» (VUCA) نیست. مقاله حاضر با رویکردی انتقادی-تحلیلی، لزوم گذار پارادایمی از «آموزش حافظه محور» به «آموزش توانش محور» (Competency-Based Education - CBE) را بررسی می کند. در این پژوهش، ضمن آسیب شناسی نظام فعلی، به تبیین مولفه های کلیدی شایستگی شامل دانش، مهارت و نگرش پرداخته شده و راهکارهای عملی برای پرورش مهارت های قرن ۲۱ نظیر تفکر انتقادی، خلاقیت، و سواد دیجیتال ارائه می گردد. همچنین نقش فناوری های نوین، تغییر نقش معلم از مدرس به تسهیل گر، و انقلاب در شیوه های ارزشیابی مورد واکاوی قرار می گیرد. هدف نهایی، ترسیم نقشه راهی برای تربیت نسل هایی است که نه تنها مصرف کننده دانش، بلکه خالق راه حل های نوآورانه برای چالش های ناشناخته آینده باشند.

کلیدواژه ها:

آموزش توانش محور ، مهارت های قرن ۲۱ ، آینده پژوهی در آموزش ، یادگیری مادام العمر ، تفکر انتقادی ، ارزشیابی عملکردی ، هوش مصنوعی ، ساختن گرایی.