اکو-لیترسی (سواد بوم شناختی): فراتر از شعار؛ آموزش تفکر سیستمی برای درک بحران های اقلیمی

چکیدهدر دورانی که بحران های اقلیمی، انقراض گونه ها و تخریب زیست بوم ها به تهدیدات وجودی برای تمدن بشری تبدیل شده اند، رویکردهای سنتی «آموزش محیط زیست» که صرفا بر اصلاحات رفتاری سطحی مانند بازیافت یا صرفه جویی در مصرف آب تمرکز دارند، دیگر پاسخگو نیستند. ما نیازمند گذار پارادایمی به سمت «اکو-لیترسی» یا سواد بوم شناختی هستیم؛ مفهومی عمیق که فراتر از دانش اطلاعاتی، بر درک اصول سازمان دهی حیات و تفکر سیستمی استوار است. این مقاله با نقد تقلیل گرایی در آموزش های فعلی، استدلال می کند که سواد بوم شناختی باید به عنوان لنزی بنیادین در تمامی برنامه درسی ادغام شود، نه اینکه به عنوان یک درس فوق برنامه حاشیه ای باقی بماند. پژوهش حاضر در هشت بخش مجزا، ابعاد مختلف این گذار را بررسی می کند: از مبانی فلسفی و نظری سواد بوم شناختی و ضرورت تفکر سیستمی برای درک پیچیدگی های جهان طبیعی گرفته تا روانشناسی مواجهه با تغییرات اقلیمی (اکو-اضطراب)، پداگوژی مکان محور، تلفیق میان رشته ای علوم و هنر، احیای خرد بومی و اخلاق زیستی، معماری مدرسه به عنوان ابزار آموزشی و در نهایت، پرورش شهروندی فعال برای اقتصاد احیاگر. هدف نهایی، تبیین چارچوبی است که در آن دانش آموزان نه تنها به عنوان مصرف کنندگان هوشمند، بلکه به عنوان طراحان و مدافعان سیستم های پایدار برای آینده ای تاب آور تربیت شوند.

کلیدواژه ها:

سواد بوم شناختی ، تفکر سیستمی ، آموزش مکان محور ، اکو-اضطراب ، پایداری ، هوش طبیعت گرا ، برنامه درسی سبز ، اخلاق زیست محیطی.