نوروساینس در کیف معلم: اصول طراحی آموزشی مبتنی بر مغز (Brain-Based Learning) برای یادگیری پایدار

چکیدهدر دهه های اخیر، شکاف میان آزمایشگاه های علوم اعصاب و کلاس های درس به تدریج در حال پر شدن است. رویکرد «یادگیری مبتنی بر مغز» (Brain-Based Learning) تلاشی است میان رشته ای برای همسو کردن استراتژی های تدریس با ساختار و کارکرد بیولوژیکی مغز انسان. این مقاله با هدف تجهیز معلمان به دانش کاربردی علوم اعصاب، به بررسی مکانیسم های یادگیری در سطح سلولی و سیستمی می پردازد. فرض بنیادین این پژوهش آن است که نادیده گرفتن فیزیولوژی مغز در طراحی آموزشی، مانند طراحی دستکش بدون شناخت آناتومی دست است. در این نوشتار جامع، ضمن افسانه زدایی از باورهای غلط رایج (مانند تفکیک مطلق نیمکره ها)، مفاهیمی کلیدی همچون انعطاف پذیری عصبی (Neuroplasticity)، نقش حیاتی هیجانات در تثبیت حافظه، محدودیت های توجه و حافظه کاری، و تاثیر عوامل فیزیولوژیک مانند خواب و تغذیه بر عملکرد شناختی مورد واکاوی قرار می گیرد. هدف نهایی، ارائه اصول طراحی آموزشی است که به جای مبارزه با مغز دانش آموز، با آن «همکاری» کرده و منجر به یادگیری عمیق، پایدار و قابل انتقال شود.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: یادگیری مبتنی بر مغز ، علوم اعصاب تربیتی ، انعطاف پذیری عصبی ، حافظه و یادگیری ، طراحی آموزشی ، هیجان و شناخت.