معلم به عنوان راهنما نه قاضی، باز تعریف اقتدار آموزشی

این مقاله به بررسی و تحلیل تحول نقش معلم از یک «قاضی» و داور مطلق دانش به یک «راهنما» و تسهیلگر فرآیند یادگیری می پردازد و بر این اساس، مفهوم «اقتدار آموزشی» را بازتعریف می کند. در پارادایم سنتی، اقتدار معلم مبتنی بر قدرت سلسله مراتبی، کنترل و ارزیابی های قضاوت گرانه بود که اغلب به ایجاد محیطی سرشار از اضطراب و رقابت منفی منجر می شد و خلاقیت و انگیزه درونی دانش آموزان را سرکوب می کرد. در مقابل، پارادایم نوین، معلم را به عنوان یک راهنمای متخصص معرفی می کند که اقتدار خود را نه از جایگاه قدرت، بلکه از دانش، مهارت، اعتماد و رابطه ی انسانی معنادار با دانش آموزان کسب می کند. این مقاله ضمن تشریح ویژگی ها و پیامدهای هر دو رویکرد، استدلال می کند که گذار به نقش راهنمایی، نه تنها به تضعیف اقتدار معلم نمی انجامد، بلکه آن را بر پایه هایی مستحکم تر و پایدارتر بنا می نهد. در این نوشتار، با استناد به دیدگاه های اندیشمندان ایرانی حوزه تعلیم و تربیت، به بررسی پیامدهای عملی این تحول در کلاس درس، چالش های پیش رو در نظام آموزشی ایران و راهکارهای غلبه بر آن ها پرداخته می شود. نتیجه گیری نهایی بر این است که برای پرورش نسلی خلاق، منتقد و خودراهبر، بازنگری در نقش معلم و تعریف مجدد اقتدار آموزشی امری ضروری و اجتناب ناپذیر است.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: اقتدار آموزشی ، معلم راهنما ، معلم قاضی ، یادگیری دانش آموز-محور ، رابطه معلم و دانش آموز ، روانشناسی تربیتی ، فلسفه تعلیم و تربیت.