رابطه مستقیم شبکه های اجتماعی بر تمرکز و سلامت روان دانش آموزان

از منظر روان شناسی، سلامت روان یکی از ارکان اساسی موفقیت تحصیلی است و اختلال در این حوزه می تواند مانع پیشرفت تحصیلی دانش آموزان شود (کوهستانی، ۱۴۰۰). استفاده بیش ازحد از شبکه های اجتماعی نه تنها خواب و آرامش ذهنی دانش آموزان را مختل می کند بلکه موجب کاهش کیفیت تعاملات اجتماعی واقعی و افزایش احساس تنهایی و انزوا نیز می شود (رحیمی و کریمی، ۱۳۹۸). این وضعیت، باعث کاهش انگیزه، افت تحصیلی و افزایش رفتارهای پرخطر در نوجوانان می گردد. از سوی دیگر، استفاده نامناسب از شبکه های اجتماعی با افزایش رفتارهای چندوظیفه ای (Multitasking) همراه است که تحقیقات نشان داده این امر تاثیر منفی مستقیم بر حافظه کاری و تمرکز دارد (Andreassen, ۲۰۱۵). از آنجا که تمرکز و توجه، از عوامل کلیدی در فرایند یادگیری و به خاطر سپردن اطلاعات هستند، کاهش این مهارت ها می تواند به افت کیفیت تحصیلی منجر شود (نوروزی و همکاران، ۱۳۹۸).استفاده بیش ازحد از شبکه های اجتماعی یکی از چالش های نوظهور در حوزه سلامت روان و تمرکز دانش آموزان است که تاثیرات گسترده ای بر جنبه های مختلف زندگی تحصیلی و روانی آنان دارد. با گسترش فناوری های ارتباطی و دسترسی آسان به شبکه های اجتماعی، بسیاری از دانش آموزان زمان زیادی را صرف فعالیت های آنلاین می کنند که این امر می تواند باعث کاهش تمرکز در محیط های آموزشی شود. پژوهش ها نشان می دهند که استفاده مکرر و بی رویه از این شبکه ها باعث بروز مشکلاتی مانند اضطراب، افسردگی، کاهش کیفیت خواب، کاهش انگیزه تحصیلی و افت عملکرد تحصیلی می شود. همچنین، این رفتار می تواند تعاملات اجتماعی واقعی دانش آموزان را محدود کرده و احساس انزوا و تنهایی را افزایش دهد. این وضعیت نه تنها سلامت روان دانش آموزان را به خطر می اندازد بلکه موجب کاهش توانایی آنان در مدیریت زمان و اولویت بندی وظایف تحصیلی می شود. از این رو، شناخت ابعاد مختلف تاثیر استفاده بیش ازحد از شبکه های اجتماعی بر تمرکز و سلامت روان دانش آموزان از اهمیت ویژه ای برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف بررسی این تاثیرات و ارائه راهکارهای موثر جهت کنترل و مدیریت استفاده از شبکه های اجتماعی انجام شده است. نتایج این مطالعه می تواند به والدین، معلمان و مشاوران آموزشی کمک کند تا با آگاهی بیشتر، استراتژی هایی را برای کاهش پیامدهای منفی این موضوع به کار گیرند و فضایی سالم تر برای رشد و یادگیری دانش آموزان فراهم آورند. همچنین افزایش آگاهی دانش آموزان درباره استفاده بهینه و مسئولانه از شبکه های اجتماعی یکی از مهم ترین دستاوردهای این پژوهش محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

شبکه های اجتماعی ، سلامت روان ، تمرکز ، دانش آموزان