تجربیات زیست معلمها و کادر اداری در مواجهه با بحران های آموزشی و مدیریتی در مدارس

در پژوهش های داخلی، تحقیقات متعددی به بررسی ابعاد مختلف تاب آوری و مدیریت بحران در مدارس ایران پرداخته اند. برای مثال، شاه حسینی و همکاران (۱۳۹۸) در پژوهشی بر مدارس روستایی هرمزگان، نشان دادند که تاب آوری سازمانی این مدارس ارتباطی تنگاتنگ با همبستگی اجتماعی قوی میان کارکنان و دانش آموزان، و همچنین انعطاف پذیری در برنامه ریزی های آموزشی و اداری دارد. این یافته ها نشان می دهد که سرمایه های اجتماعی و توانایی انطباق پذیری، عوامل کلیدی در مواجهه با چالش های محیطی هستند. علیزاده و توانا (۱۴۰۰) نیز در مطالعه ای بر مدارس مناطق سیل زده لارستان، به نتایج مشابهی دست یافتند. آن ها بیان کردند که ابتکار عمل و همدلی معلمان، که غالبا در شرایط سخت بروز می کند، عامل کلیدی در عبور موفقیت آمیز این مدارس از بحران سیل بوده است. این مطالعات بر اهمیت نقش انسانی و رویکردهای مبتنی بر جامعه در مدیریت بحران تاکید دارند.در تحقیقات خارجی نیز، موضوع مدیریت بحران و تاب آوری در نظام های آموزشی مورد توجه جدی قرار گرفته است. پاتل و همکاران (Patel et al., ۲۰۲۱) در پژوهشی که تجربه مدارس استرالیا را طی پاندمی کرونا مورد بررسی قرار دادند، به این نتیجه رسیدند که رویکرد مشارکتی مدیران مدرسه، همراه با حمایت های اداری و اجتماعی مناسب، زمینه ساز ثبات عمل آموزشی و کاهش اثرات مخرب بحران بوده است. این امر نشان می دهد که رهبری آموزشی فعال و حمایتی می تواند نقش حیاتی در تاب آوری مدارس ایفا کند. هو و لی (Hu & Li, ۲۰۲۳) در پژوهشی مشابه بر مدارس روستایی چین تمرکز کردند و ضعف شدید زیرساخت دیجیتال و فقدان برنامه های جایگزین و مدون برای شرایط اضطراری را به عنوان موانع بزرگ توفیق مدارس در این مناطق محروم شناسایی کردند. این یافته ها بر لزوم سرمایه گذاری در زیرساخت ها و تدوین برنامه های جامع برای مواجهه با بحران تاکید دارند. همچنین، مطالعه امینی (۱۴۰۲) که به بررسی اثرات سیل بر ادراک شغلی معلمان در بخش شرقی استان هرمزگان پرداخته است، نشان داد که وجود کانال های ارتباطی بومی و مورد اعتماد، مانند مساجد محلی، شوراهای روستا و حتی مراکز فرهنگی، اثربخشی قابل توجهی در تسهیل توزیع منابع، اطلاع رسانی دقیق و به موقع به والدین و جامعه محلی، و همچنین آرام سازی نگرانی های والدین در شرایط بحرانی دارد.

کلیدواژه ها:

مدیریت مدرسه ، معلم ، کادر اداری ، کمبود امکانات