بررسی فرصت ها و چالش های استفاده از فناوری آموزشی در مدارس ابتدایی

ادغام فناوری آموزشی در محیط های یادگیری دوره ابتدایی به عنوان یک تحول اجتناب ناپذیر و پویا در عصر دیجیتال مطرح است. این مقاله نظری با هدف ارائه تحلیلی جامع از فرصت ها و چالش های استفاده از فناوری آموزشی در مدارس ابتدایی و ارائه یک چارچوب مفهومی برای درک و هدایت این پیوند نوشته شده است. از یک سو، فناوری آموزشی با ارائه قابلیت هایی چون شخصی سازی یادگیری، تعامل و درگیری بیشتر دانش آموزان، دسترسی به منابع آموزشی غنی و چندحسی، و تقویت مهارت های سده بیست ویکمی مانند تفکر نقادانه و حل مسئله، فرصت های بی بدیلی برای غنی سازی و دگرگونی فرآیند تعلیم و تربیت فراهم می آورد (Hattie, ۲۰۱۷; OECD, ۲۰۲۰). از سوی دیگر، این مسیر با چالش های عمیقی همراه است که بی توجهی به آن ها می تواند به شکاف دیجیتالی، کاهش اثربخشی آموزشی و حتی آسیب های تربیتی بینجامد. مهم ترین این چالش ها شامل دسترسی نابرابر به فناوری و زیرساخت های باکیفیت، ضعف در آمادگی و توسعه حرفه ای معلمان (عدم تسلط بر ادغام پداگوژیک فناوری)، نگرانی های مربوط به ایمنی دیجیتال و سلامت روان دانش آموزان، فقدان محتوای آموزشی باکیفیت و بومی، و نیز خطر جایگزینی تعاملات انسانی غنی با تعاملات مجازی سطحی است (UNESCO, ۲۰۲۳; Selwyn, ۲۰۲۲). این مقاله با ارائه یک چارچوب مفهومی تلفیقی که بر تعامل پویا بین سه عنصر کلیدی فناوری، پداگوژی و بافت (مدرسه، خانواده، جامعه) تاکید می ورزد، استدلال می کند که موفقیت در گرو عبور از نگاه ابزارمحور و حرکت به سمت نگاهی اکولوژیک و انسان محور است. در این چارچوب، فناوری نه به عنوان هدف، بلکه به عنوان یک تسهیل گر قدرتمند در خدمت اهداف تربیتی و در تعامل با روابط انامی و بافت فرهنگی در نظر گرفته می شود. در پایان، کاربرد این چارچوب برای بهبود عملکرد تحصیلی و راهکارهای عملی برای سیاست گذاری، مدیریت مدرسه و آموزش معلمان مورد بحث قرار می گیرد.