برررسی نقش محیط مدرسه در ایجاد نگرش مثبت نسبت به یادگیری در دانش آموزان

در پی تحولات گسترده در نظام های آموزشی و حرکت به سمت الگوهای یادگیری ترکیبی (حضوری-مجازی)، شناسایی عوامل موثر بر موفقیت دانش آموزان در این محیط های پیچیده به یک ضرورت پژوهشی تبدیل شده است. در این میان، تاب آوری تحصیلی به عنوان ظرفیت روان شناختی دانش آموز برای مقابله موثر با چالش ها، شکست ها و استرس های تحصیلی و حفظ یا بازگشت به سطوح سالم عملکرد، نقش محوری ایفا می کند (ماستن، ۲۰۰۱). این مقاله نظری با هدف ارائه یک چارچوب مفهومی تلفیقی برای تبیین سازوکارهای تاثیر تاب آوری تحصیلی بر موفقیت دانش آموزان در محیط های یادگیری ترکیبی تدوین شده است. در این راستا، با روش تحلیلی-مروری و با اتکا به مبانی نظری تاب آوری و یادگیری ترکیبی، استدلال می شود که تاب آوری تحصیلی نه تنها به عنوان یک عامل محافظتی در برابر استرس ها عمل می کند، بلکه از طریق تقویت متغیرهای واسطه ای کلیدی مانند خودتنظیمی یادگیری (زیمرمن، ۲۰۰۲)، درگیری تحصیلی (فردریکس، بلومنفلد و پاریس، ۲۰۰۴) و خودکارآمدی دیجیتالی (سیگلر و دیویلی، ۲۰۱۶) بر موفقیت تحصیلی تاثیر می گذارد. چارچوب ارائه شده همچنین نقش عوامل زمین های حمایتی از قبیل کیفیت تعامل معلم-دانش آموز و حمایت همسالان در فضای ترکیبی را به عنوان عوامل تسهیل گر یا تعدیل کننده این روابط مورد توجه قرار می دهد (گاراسیون-پالومبو، ۲۰۰۹). این مقاله در ادامه، کاربردهای عملی این چارچوب را برای طراحی مداخلات آموزشی و روان شناختی جهت تقویت تاب آوری و در نهایت بهبود عملکرد در محیط های ترکیبی بررسی کرده و مزایا و محدودیت های آن را برمی شمارد. در نهایت، چشم اندازهای پژوهشی آینده برای اعتبارسنجی و توسعه این مدل مفهومی ترسیم می گردد.واژگان کلیدی: تاب آوری تحصیلی؛ موفقیت تحصیلی؛ محیط یادگیری ترکیبی؛ چارچوب مفهومی؛ خودتنظیمی؛ درگیری تحصیلی.