از روایت گری معلم تا هم سخنی ماشین: خوانشی نو از آموزش ادبیات فارسی در پرتو هوش مصنوعی و تعامل کلاسی

تحولات فناورانه، به ویژه گسترش هوش مصنوعی، چشم اندازهای تازه ای پیش روی حرفه معلمی گشوده و ماهیت آموزش در کلاس درس را دستخوش تغییر کرده است. در این میان، آموزش ادبیات فارسی به سبب ماهیت تفسیری، روایی و گفت وگومحور خود، بستری ویژه برای بازتعریف نقش معلم و شیوه های تعامل کلاسی فراهم می آورد. این مقاله با رویکردی تحلیلی–تفسیری، به بررسی ظرفیت های هوش مصنوعی در آموزش ادبیات فارسی می پردازد و نشان می دهد که چگونه این فناوری می تواند از سطح ابزار کمکی فراتر رفته و به عاملی موثر در تعمیق فهم متون، تقویت گفت وگوی ادبی و افزایش مشارکت دانش آموزان تبدیل شود. یافته ها حاکی از آن است که بهره گیری هدفمند از هوش مصنوعی، از جمله در تحلیل متون ادبی، تولید پرسش های تفسیری، بازآفرینی روایت ها و پشتیبانی از یادگیری شخصی سازی شده، می تواند نقش معلم را از انتقال دهنده معنا به راهبر گفت وگوی ادبی ارتقا دهد. افزون بر این، تعامل میان دانش آموز، متن و فناوری، زمینه ساز شکل گیری فضایی پویا و تعاملی در کلاس ادبیات فارسی می شود که در آن خوانش های متکثر، تفکر انتقادی و خلاقیت ادبی تقویت می گردد. در نهایت، مقاله بر این نکته تاکید دارد که تلفیق هوش مصنوعی با آموزش ادبیات فارسی، نه در تقابل با هویت انسانی آموزش، بلکه در امتداد تقویت نقش معلم به مثابه روایت گر، معناپرداز و تسهیل گر یادگیری معنا می یابد.