از کلاس سنتی تا یادگیری خودراهبر: تحلیل نقش یادگیری معکوس در پرورش انگیزه پیشرفت و مسئولیت پذیری تحصیلی دانش آموزان

تحقق یادگیری عمیق و پایدار در نظام های آموزشی معاصر، مستلزم گذار از الگوهای سنتی تدریس به رویکردهایی است که نقش فعال تری برای دانش آموز در فرایند یادگیری قائل باشند. یادگیری معکوس به عنوان یکی از الگوهای نوین یاددهی–یادگیری، با جابه جایی زمان آموزش مستقیم و فعالیت های تعاملی، زمینه ای مناسب برای تقویت مسئولیت پذیری تحصیلی و انگیزه پیشرفت فراهم می آورد. هدف این پژوهش، بررسی نقش یادگیری معکوس در شکل گیری انگیزه پیشرفت و ارتقای مسئولیت پذیری تحصیلی دانش آموزان در دوره مدرسه است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و بر پایه مطالعات نظری و پژوهش های تجربی مرتبط انجام شده است. نتایج نشان می دهد که به کارگیری الگوی یادگیری معکوس، از طریق افزایش مشارکت فعال دانش آموزان، تقویت خودتنظیمی یادگیری و ایجاد احساس کنترل بر فرایند یادگیری، تاثیر معناداری بر رشد انگیزه پیشرفت و پذیرش مسئولیت های تحصیلی دارد. همچنین این الگو با تغییر نقش معلم از انتقال دهنده دانش به تسهیل گر یادگیری، به ایجاد محیطی پویا، تعاملی و انگیزاننده در کلاس درس کمک می کند. در نهایت، یافته ها بر ضرورت توجه برنامه ریزان آموزشی و معلمان به یادگیری معکوس به عنوان راهبردی موثر در ارتقای کیفیت یادگیری و پرورش یادگیرندگان مسئول و انگیزه مند تاکید دارد.