آموزش تاب آوری (Resilience) به نسل زد (Gen Z) و آلفا

در زیست بوم پیچیده و متغیر قرن بیست و یکم، مفهوم تاب آوری از یک ویژگی شخصیتی مطلوب به یک ضرورت بقا برای نسل های “زد” (متولدین اواسط دهه ۷۰ تا اواسط دهه ۹۰ شمسی) و “آلفا” (متولدین اواسط دهه ۹۰ شمسی تاکنون) تبدیل شده است. این نسل ها که به عنوان “بومیان دیجیتال” شناخته می شوند، با چالش های منحصر به فردی نظیر اشباع اطلاعاتی، فشارهای شبکه های اجتماعی، ناپایداری های اقلیمی و بحران های هویت روبه رو هستند. پژوهش حاضر با هدف تبیین راهکارهای آموزش تاب آوری به این دو نسل، با رویکردی بین رشته ای به بررسی مبانی عصب شناختی، روان شناختی و جامعه شناختی تاب آوری می پردازد. برخلاف رویکردهای سنتی که بر سرسختی صرف تاکید داشتند، پارادایم نوین بر “انعطاف پذیری شناختی” و “تنظیم هیجانی” در برابر ناملایمات تمرکز دارد. در این مقاله، ضمن واکاوی اثرات تکنولوژی بر ساختار مغز در حال رشد، به نقش والدین، نظام آموزشی و مداخلات شناختی-رفتاری در ارتقای ظرفیت روانی کودکان و نوجوانان پرداخته می شود. یافته ها نشان می دهد که گذار از “والدگری محافظت کننده افراطی” به “والدگری حامی خودمختاری” و ادغام برنامه های یادگیری اجتماعی-هیجانی (SEL) در مدارس، از ارکان اصلی پرورش نسلی تاب آور در برابر جهان VUCA (نوسانی، عدم قطعیت، پیچیده و مبهم) است.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: تاب آوری ، نسل زد ، نسل آلفا ، بومیان دیجیتال ، سلامت روان ، والدگری ، انعطاف پذیری عصبی ، آموزش و پرورش.