جابجایی قدرت شناختی: معلم به عنوان طراح تعامل در برابر AI به عنوان دانش رسان/

ورود طوفانی هوش مصنوعی (AI) مولد به عرصه آموزش، پارادایم های سنتی یادگیری را به چالش کشیده است. در مدل های کلاسیک، معلم به عنوان مخزن دانش و انتقال دهنده اطلاعات عمل می کرد، اما اکنون هوش مصنوعی با سرعتی خیره کننده، دقتی بالا و دسترسی همگانی، نقش «دانش رسان» را بر عهده گرفته است. این مقاله به بررسی پدیده ای می پردازد که می توان آن را «جابجایی قدرت شناختی» نامید؛ فرآیندی که در آن بار شناختی حفظ و بازیابی اطلاعات از دوش انسان برداشته شده و به ماشین محول می شود. در این اکوسیستم جدید، نقش معلم از یک سخنران صرف، به یک «طراح تعامل» ارتقا می یابد. طراح تعامل کسی است که معماری تجربه ی یادگیری را با ترکیب هوش انسانی و مصنوعی خلق می کند تا مهارت های تفکر انتقادی، حل مسئله پیچیده و هوش هیجانی را در دانش آموزان پرورش دهد. این پژوهش با بررسی ابعاد فلسفی، روان شناختی و تکنولوژیکی، استدلال می کند که مقاومت در برابر این تغییر محکوم به شکست است و نظام آموزشی ایران باید با بازتعریف نقش معلم، از تقابل با AI به سمت هم افزایی با آن حرکت کند.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: جابجایی قدرت شناختی ، طراحی تعامل آموزشی ، هوش مصنوعی مولد ، معلم تسهیل گر ، آموزش انسان محور ، تکنولوژی آموزشی ، تفکر انتقادی.