نقش مفاهیم اخلاقی در طراحی و اجرای ارزشیابی کلاس: مطالعه ای تحلیلی در ایران

ارزشیابی کلاسی به عنوان یکی از عناصر کلیدی فرآیند یاددهی–یادگیری، نقش مهمی در هدایت رفتارها، انگیزش و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ایفا می کند. با این حال، در نظام های آموزشی، به ویژه در ایران، توجه به بعد اخلاقی و ارزش های تربیتی در طراحی و اجرای ارزشیابی ها، اغلب کم رنگ بوده و تمرکز اصلی بر سنجش عملکرد شناختی و محتوایی است. این مقاله با رویکرد مروری، به تحلیل جایگاه مفاهیم اخلاقی در طراحی و اجرای ارزشیابی کلاسی می پردازد و پژوهش های نظری و تجربی مرتبط را بررسی می کند. مرور مطالعات نشان می دهد که ادغام اصول اخلاقی و ارزش های تربیتی در ارزشیابی کلاس، می تواند علاوه بر افزایش عدالت آموزشی و شفافیت سنجش، موجب تقویت رفتارهای اخلاقی، مسئولیت پذیری و نگرش مثبت دانش آموزان نسبت به یادگیری و مدرسه گردد. همچنین، نتایج پژوهش ها بیانگر آن است که مداخلات آموزشی و روش های ارزشیابی اخلاق محور، اثرات پایدارتر و عمیق تری بر رفتار و نگرش دانش آموزان دارند. در پایان، مقاله بر ضرورت بازطراحی ابزارها و روش های ارزشیابی مبتنی بر ارزش های اخلاقی تاکید می کند تا هم به ارتقای کیفیت آموزش و هم به توسعه رفتارهای ارزش محور در دانش آموزان کمک شود.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی کلاسی ، اخلاق آموزشی ، ارزش های تربیتی ، عدالت آموزشی ، طراحی ابزار سنجش ، یاددهی–یادگیری