بایدها و نبایدهای برنامه درسی دوره ابتدایی: از حافظه محوری تا تربیت شهروند تمام ساحتی

برنامه درسی دوره ابتدایی به عنوان سنگ بنای نظام تعلیم و تربیت، نقشی سرنوشت ساز در شکل گیری هویت، نگرش و شایستگی های پایه دانش آموزان دارد. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با مرور پیشینه پژوهش های داخلی، به استخراج بایدها و نبایدهای کلیدی در طراحی، اجرا و ارزشیابی برنامه درسی این مقطع می پردازد. یافته ها نشان می دهد که برنامه درسی کنونی با چالش هایی همچون حافظه محوری، کم توجهی به مهارت های زندگی و شهروندی (مانند صلح، محیط زیست، تفکر انتقادی)، فرآیندهای نادرست تغییر برنامه درسی و غفلت از برنامه درسی پنهان مواجه است. در مقابل، بایدها بر یادگیری فعال، شاد و معنادار، تلفیق دانش با مفاهیم کاربردی، توجه به تفاوت های فردی، تقویت مهارت های اجتماعی-عاطفی و به روزرسانی محتوا با نیازهای جامعه و فناوری تاکید دارند. مقاله حاضر با ارائه تحلیل این چالش ها و فرصت ها، پیشنهادهایی کاربردی برای گذار از برنامه درسی سنتی به برنامه درسی پویا، کودک محور و آینده نگر ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

برنامه درسی ابتدایی ، بایدها و نبایدها ، حافظه محوری ، مهارت های زندگی ، شهروند جهانی ، برنامه درسی پنهان