بررسی تربیت اخلاقی و هویت دینی در فضای آموزشی مجازی و مبتنی بر هوش مصنوعی

پیشرفت سریع فناوری های نوین و ورود هوش مصنوعی به عرصه های مختلف زندگی، منجر به تحولات بنیادین در نظام های آموزشی شده و گذار از روش های سنتی به سمت فضاهای آموزشی مجازی و هوشمند را تسریع کرده است. این مطالعه با هدف واکاوی چالش ها و فرصت های پیش رو در زمینه تربیت اخلاقی و شکل گیری هویت دینی دانش آموزان در بستر آموزش های مبتنی بر هوش مصنوعی انجام شده است. روش تحقیق در این مطالعه، به شیوه مروری و کتابخانه ای و با رویکرد توصیفی-تحلیلی بوده است. یافته های به دست آمده نشان می دهد که هوش مصنوعی دارای ماهیتی دوگانه است؛ از یک سو، الگوریتم های پیشنهاد دهنده و حباب های فکری می توانند منجر به انزوای فکری، تضعیف مهارت های اجتماعی و چالش در شفافیت اخلاقی شوند که تهدیدی برای بلوغ اخلاقی محسوب می شوند. از سوی دیگر، قابلیت های شخصی سازی آموزش، شبیه سازی های تعاملی از اماکن مقدس و رویدادهای تاریخی، و دسترسی ۲۴ ساعته به پاسخ های مستدل شرعی، فرصت های بی نظیری برای جذب نسل دیجیتال به سمت معارف اصیل و تعمیق باورهای دینی فراهم می آورند. همچنین، نتایج حاکی از آن است که اتکای صرف بر فناوری بدون حضور مربی انسانی، نمی تواند نیازهای عاطفی و اخلاقی دانش آموزان را برطرف سازد. بنابراین، مقاله نتیجه می گیرد که برای بهره برداری موثر از این فناوری در راستای اهداف تربیتی جمهوری اسلامی ایران، طراحی پلتفرم های آموزشی بومی که الگوریتم های آن ها همسو با ارزش های اسلامی-ایرانی باشد، امری ضروری است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، آموزش مجازی ، تربیت اخلاقی ، هویت دینی ، نظام آموزشی ، بومی سازی