تاثیر هوش مصنوعی بر تقویت انگیزه تحصیلی دانش آموزان مقطع متوسطه دوم

پیشرفت های شتابان فناوری دیجیتال در سال های اخیر سبب شده است تا هوش مصنوعی به عنوان یکی از کارآمدترین ابزارهای نوین، مورد توجه نظام های آموزشی قرار گیرد. پژوهش پیش رو با هدف بررسی سهم هوش مصنوعی در ارتقای انگیزه تحصیلی دانش آموزان متوسطه دوم و واکاوی پیامدهای آموزشی، تربیتی و اجتماعی بهره گیری از این فناوری در جریان یاددهی–یادگیری انجام شده است. این مطالعه با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی و بر مبنای مرور نظام مند پژوهش های نوین، تلاش نموده است تا تصویری جامع از فرصت ها، موانع و ضرورت های کاربرد هوش مصنوعی در آموزش ترسیم کند. یافته های این پژوهش بیانگر آن است که هوش مصنوعی از طریق امکان سنجی یادگیری متناسب با نیاز فردی، ارائه بازخورد آنی، تحلیل دقیق وضعیت درسی و ایجاد مسیرهای انعطاف پذیر آموزشی، می تواند نقشی بسزا در تقویت انگیزه درونی و بیرونی فراگیران ایفا کند. ابزارهای هوشمند با همسو کردن محتوای آموزشی با توانایی ها و نیازهای شخصی هر دانش آموز، احساس شایستگی، خودکارآمدی و مشارکت فعال را در آنان تقویت می کنند. این اهمیت در دوره متوسطه دوم که دانش آموزان با فشارهای درسی، انتخاب رشته و مسائل روان شناختی دست وپنج نرم می کنند، دوچندان می گردد. با این وجود، نتایج نشان می دهد که بهره گیری از هوش مصنوعی بدون لحاظ نمودن ملاحظات اخلاقی، آموزشی و اجتماعی می تواند آثار سوء داشته باشد. از جمله چالش های بنیادین شناسایی شده می توان به کاهش ارتباطات انسانی، وابستگی افراطی به ابزارهای فناوری، تضعیف مهارت های تفکر انتقادی، نابرابری در دسترسی به زیرساخت ها و نگرانی هایی پیرامون حریم خصوصی و امنیت اطلاعات اشاره کرد. همچنین مشخص گردید که نقش معلم در هدایت، پایش و استفاده هدفمند از این فناوری حیاتی است و هوش مصنوعی نمی تواند جایگزین تمام عیار تعامل انسانی و نقش تربیتی معلم گردد.در نهایت، نتایج این مطالعه حاکی از آن است که هوش مصنوعی تنها در صورتی می تواند به شکلی کارآمد در افزایش انگیزه یادگیری دانش آموزان موثر واقع شود که در چارچوبی متوازن، اخلاق مدار و همسو با اهداف تربیتی مورد استفاده قرار گیرد. توجه همزمان به ارتقای مهارت های فناورانه، حفظ جنبه های انسانی آموزش و تدوین سیاست های حمایتی، می تواند بستر لازم برای بهره برداری پایدار و اثربخش از هوش مصنوعی در نظام آموزشی را فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، انگیزه یادگیری ، آموزش متوسطه دوم ، یادگیری شخصی سازی شده