بررسی و تحلیل عوامل موثر بر انتخاب رشته علوم تجربی در میان دانش آموزان دوره متوسطه اول

هدف این پژوهش بررسی و تحلیل عوامل موثر بر انتخاب رشته علوم تجربی در میان دانش آموزان دوره متوسطه اول است که از منظر روایت زیسته دانش آموزان مورد مطالعه قرار گرفته است. روش تحقیق ترکیبی (Mixed Methods) بوده و در دو مرحله کمی و کیفی انجام شده است. در بخش کمی، ۲۰۰ دانش آموز متوسطه دوم شهر یاسوج با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند و داده ها با استفاده از پرسشنامه ای استاندارد گردآوری شد. پرسشنامه شامل مولفه هایی همچون عوامل فردی (علاقه، توانمندی ها)، خانوادگی (حمایت والدین، انتظارات خانواده)، اجتماعی (فشار همسالان، فرهنگ مدرسه) و تحصیلی (عملکرد در دروس علوم و ریاضی) بود که از نظر روایی و پایایی تایید شده است. تحلیل داده ها با روش های آماری توصیفی و استنباطی (مانند رگرسیون و تحلیل عاملی) انجام شد. در مرحله کیفی، از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۰ دانش آموز، تجربیات زیسته و عوامل عاطفی و روانی مرتبط با انتخاب رشته استخراج گردید. نتایج نشان داد که علاقه شخصی، عملکرد تحصیلی، حمایت خانواده و نقش مشاوران تحصیلی بیشترین تاثیر را در تصمیم دانش آموزان برای انتخاب رشته علوم تجربی دارند. همچنین فشار همسالان و انتظارات اجتماعی به طور معناداری در این انتخاب دخیل بودند. یافته های کیفی نشان دادند که فرآیند انتخاب رشته علاوه بر عوامل ملموس، تحت تاثیر عوامل درونی مانند نگرانی ها، انگیزه ها و باورهای فردی نیز قرار دارد. این پژوهش تاکید می کند که مشاوران مدارس باید با درک عمیق تر از ابعاد روانی و اجتماعی دانش آموزان، فرآیند هدایت تحصیلی را بهبود بخشند تا انتخاب رشته ای آگاهانه و رضایت بخش حاصل شود.

کلیدواژه ها:

انتخاب رشته ، علوم تجربی ، عوامل موثر ، روایت زیسته ، دانش آموزان ، مشاوره تحصیلی