بررسی جوانه زنی گیاهان شورزی در شرایط شوره زار دشت قزوین

گسترش اراضی شور در مناطق مختلف، از جمله دشت اله آباد استان قزوین، عمدتا به دلایل انسان محور، موجب کاهش حاصلخیزی خاک و بروز آسیب های زیست محیطی شده است. این پژوهش با هدف امکان سنجی شوری زدایی زیستی با استفاده از گونه های گیاهی مقاوم به شوری انجام گرفت. آزمایش جوانه زنی به صورت فاکتوریل دو عامله روی ۱۶ رقم از گونه های اسپرس، قره داغ، آتریپلکس، جو دوسر، آستراگالوس، سالیکورنیا (توده های بوشهر، گلستان، ارومیه و بیگیلووی)، کینوا (ارقام صدوق، تیتیکاکا و رحمت)، سالسولا، سوئدا و پانیکوم در سه سطح شوری ۲، ۲۰ و ۴۰ دسی زیمنس بر متر (از رقیق سازی آب زهکش منطقه) با انتخاب ۲۵ بذر از هر توده طی ۱۴ روز با سه تکرار در پتری دیش های استریل با اندازه گیری درصد و سرعت جوانه زنی، طول ریشه چه و ساقه چه انجام شد. نتایج نشان داد که کینوا، به ویژه رقم صدوق، با ۱۰۰٪ جوانه زنی در تمامی سطوح شوری و میانگین سرعت جوانه زنی ۹/۵۴ بذر در روز، برتری معنی داری نسبت به سایر ارقام داشت. در سالیکورنیا نیز بیشترین طول ساقه چه (۹/۱ سانتی متر) در توده ارومیه و بیشترین طول ریشه چه (۴/۱ سانتی متر) در توده بیگیلووی مشاهده شد. با این حال، نتایج کشت گلخانه ای در خاک سیلتی رسی منطقه با شوری ۹۱ دسی زیمنس بر متر، نشان داد که رشد گیاهان کینوا و سالیکورنیا در خاک دشت اله آباد، چه در کشت نشائی و چه جوانه زنی مستقیم، مطلوب نبود. بنابراین، به دلیل شوری بالای خاک، شوری زدایی صرفا با استفاده از این گیاهان موثر نخواهد بود. پیشنهاد می شود از رویکردهای تلفیقی نظیر بهره گیری از اصلاح کننده های خاک همراه با ارزیابی اثرات زیست محیطی پیش از اجرای میدانی استفاده شود.

کلیدواژه ها:

آزمایش جوانه زنی ، گیاهان هالوفیت ، شوری ، آبهای نامتعارف ، شوری زدایی زیستی