مدلسازی ساختاری تفسیری راهبردهای توسعه صادرات شرکت های دانش بنیان

توسعه صادرات به عنوان یکی از راهبردهای کلان کشورها برای عبور از بحران های اقتصادی و دستیابی به رشد پایدار همواره مورد توجه بوده است. نظریه های اقتصاد کلاسیک، نئوکلاسیک و رشد اقتصادی جدید بر نقش هم زمان صادرات و فناوری به عنوان موتورهای رشد اقتصادی تاکید دارند. در پژوهش های پیشین، مسائل توسعه صادرات دانش بنیان غالبا در سه سطح حاکمیت، سازمان و بازاریابی و غالبا با نگاه کلان و با اهداف سیاست گذاری مورد بررسی قرار گرفته است. این پژوهش باهدف ارائه یک مدل فرایندی کاربردی جهت توسعه صادرات شرکت-های دانش بنیان ایرانی از طریق جهانی سازی شرکت ها به شناسایی راهبردهای بازاریابی برای توسعه صادرات شرکت های دانش بنیان ایرانی و ارائه مدل ساختاری تفسیری این راهبردها پرداخته است. روش پژوهش از نوع آمیخته متوالی بوده و در مرحله اول، با تحلیل مضمون مصاحبه های نیمه ساختاریافته صورت گرفته با مدیران صادراتی شرکت های دانش بنیان، راهبردهای کلیدی استخراج شده است. در مرحله دوم، با استفاده از روش مدل سازی ساختاری تفسیری (ISM) و مشارکت خبرگان دانشگاهی و فعالان حوزه دانش بنیان، مدلی سه مرحله ای شامل یادگیری بازار، ساخت بازار و رهبری بازار ارائه شده است. این مدل، شامل ۱۵ راهبرد، مسیری عملیاتی برای توسعه صادرات دانش بنیان ترسیم می کند. این پژوهش با تمرکز بر بعد بازاریابی و با رویکردی جدید، از بیان صرف موانع و پیشران ها فراتر رفته و به ارائه مدل عملیاتی چند مرحله ای اقدام کرده که می تواند نقشه راه عملیاتی برای شرکت های دانش بنیان صادراتی با سطوح بین المللی متفاوت باشد. همچنین یافته های پژوهش می توانند به عنوان چارچوبی راهبردی برای سیاست گذاران در سطح حاکمیت و مدیران شرکت های دانش بنیان به منظور تقویت صادرات این شرکت ها در بازارهای جهانی مورداستفاده قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

توسعه صادرات ، شرکت دانش بنیان ، بازاریابی ، رهبری بازار ، مدل سازی ساختاری-تفسیری