نقش خاندان فروغی در نشر فرهنگ فرانسه در ایران معاصر

خاندان فروغی از دوران ناصری تا دوره محمدرضا شاه، در عرصه فرهنگ، دانش و سیاست، جایگاه ممتاز و ماندگاری داشته است. ذکاءالملک فروغی با انتشار یک دهه روزنامه تربیت، تاثیر زیادی در فراهم شدن مقدمات نهضت مشروطیت ایفا کرد. در این روزنامه، نخستین‎بار نام و آثار متفکران، اندیشمندان و نویسندگان بزرگ فرانسه به ایرانیان معرفی شد. فرزندان فروغی، محمدعلی و ابوالحسن نیز در زمینه ترویج دانش و فرهنگ جدید تاثیر بسزایی داشتند. محمدعلی آثار ماندگاری خلق کرد. سیر حکمت در اروپا و برخی آثار دیگر او تحت‎تاثیر اندیشه‎های فیلسوفان فرانسوی شکل گرفت. ابوالحسن با تاسیس دارالمعلمین مرکزی (۱۲۹۷ش.) نقش موثری در شکل‎گیری تعلیم و تربیت نوین در ایران داشت. در این نهاد آموزشی در کنار معلمان ایرانی، معلمان فرانسوی نیز تدریس می‎کردند. فرزندان محمدعلی فروغی، به ویژه محسن فروغی، سهم مهمی در نشر و ترویج فرهنگ فرانسه در ایران داشتند. فروغی‎ها با تامل در عقب‎ماندگی ایران از غافله تمدن جدید، در فکر یافتن راهی برای ترقی و تجدد ایران بودند. آن ها به سهم خود کوشیدند تا در نشر فرهنگ و مدینت جدید در ایران اثرگذار باشند. فروغی‎ها چون فرانسه را مهد علم و تمدن جدید می‎دانستند و سخت دل بسته آن بودند، می‎کوشید از راه های مختلف به نشر و گسترش فرهنگ فرانسه در ایران بپردازند. جستار حاضر می‎کوشد مسئله عقب‎ماندگی ایران از دید خاندان فروغی را تبیین کند و دستاوردهای این خاندان در گسترش فرهنگ و تمدن جدید در ایران را به روش توصیفی تحلیلی بررسی کند.

کلیدواژه ها:

خاندان فروغی ، محمدحسن فروغی ، محمدعلی فروغی ، محسن فروغی ، فرهنگ فرانسه