شناسایی کنشگران کلیدی و توزیع قدرت نهادی در سیاست های توسعه دریامحور

تحقق توسعه پایدار دریامحور نیازمند سازوکارهای حکمرانی موثر و شبکه ای از نهادهای همکار است که بتوانند با توزیع مناسب قدرت و تعامل سازنده، سیاست های کارآمدی را شکل دهند. این پژوهش باهدف تحلیل ساختار نهادی حکمرانی توسعه دریامحور در ایران انجام شده است. تمرکز اصلی بر شناسایی الگوهای توزیع قدرت، نقش آفرینی کنشگران کلیدی و نحوه تعامل میان نهادهای اصلی در فرآیند سیاست گذاری است. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل محتوای سند «برنامه جامع تحقق سیاست های کلی توسعه دریامحور» و تحلیل شبکه نهادی با استفاده از روش تحلیل شبکه اجتماعی (SNA) است. تعاملات رسمی میان ۲۸ نهاد کلیدی استخراج و در قالب ماتریس باینری کدگذاری شد. تحلیل کمی با نرم افزار UCINET و محاسبه شاخص های مرکزیت (درجه ای، بینابینی، بردار ویژه و مجاورت) و تجسم شبکه با نرم افزار Gephi انجام گرفت. نتایج نشان داد که بخش خصوصی، با بیشترین میزان مرکزیت خروجی، ورودی، بردار ویژه و مجاورت، جایگاهی راهبردی و چندبعدی در ساختار حکمرانی دارد و در تصمیم سازی و انتقال اطلاعات نقشی کلیدی ایفا می کند. در مقابل، نهادهایی همچون صندوق نوآوری و شکوفایی، وزارت دادگستری و موسسات پژوهشی در حاشیه شبکه قرار گرفته اند. این الگوی نابرابر توزیع قدرت، انسجام نهادی را تضعیف کرده و آسیب پذیری در هماهنگی های بین سازمانی را افزایش داده است؛ بنابراین، بازطراحی معماری حکمرانی و ارتقای جایگاه نهادهای کم اثر، ضرورتی جدی برای بهبود کارآمدی سیاست های توسعه دریامحور در ایران محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

کلیدواژه ها: حکمرانی دریا ، تحلیل شبکه اجتماعی ، تمرکززدایی ، توسعه پایدار دریایی ، کنشگران کلیدی