آسیب شناسی قوانین موضوعه تاثیرگذار بر مدیریت منابع آب ایران با رویکرد پویایی‎شناسی و توسعه چارچوبی به منظور ارزیابی لوایح و طرح های قانونی جدید

بحران آب در ایران تنها ناشی از تغییرات اقلیمی نیست، بلکه عوامل انسانی، از جمله قانون گذاری و سیاست گذاری نیز در مدیریت منابع آب تاثیرگذار بوده اند. در این پژوهش، با استفاده از رویکرد تفکر سیستمی، قوانین مدیریت منابع آب در دو بخش کشاورزی و خدمات ارزیابی شده اند تا آسیب ها و معضلات قانون گذاری و سیاست گذاری در این زمینه شناسایی شود. قوانین کشاورزی از طریق افزایش و حفظ سطح زیرکشت موجب تهدید منابع آب کشور شده اند؛ به گونه ای که همزمان با ۵/۱ برابر شدن سطح زیر کشت از ابتدای دهه ۶۰ تا کنون، کسری آبخوان های کشور بیشتر از ۴۷ برابر شده است. بررسی ها نشان می دهد اگر هدف از گسترش کشاورزی، تولید محصولات غذایی مورد نیاز جمعیت در کشور به شیوه کنونی باشد، منابع آب کافی برای پاسخگویی به آن وجود ندارد. قوانین توسعه شهری نیز از طریق توسعه نامتوازن مناطق شهری، اثرات منفی بر مدیریت منابع آب داشته اند. از این رو، تعریف رابطه کلان شهرها با مناطق حاشیه ای خود و تلاش برای مهار رشد کلان شهرها و حتی معکوس کردن روند رشد آن ها، برای حل بحران آب اجتناب ناپذیر است. در نهایت، خروجی ارزیابی های صورت گرفته بر قوانین موضوعه مدیریت منابع آب موجب تشکیل چارچوبی به منظور ارزیابی لوایح و طرح های قانونی جدید شده است.

کلیدواژه ها:

حکمرانی آب ، نمودار علت و معلولی ، کشاورزی ، شرب