برساخت خدا و همانی اگزیستانسیال تفسیری از جایگاه امر الوهی در هستی شناسی بنیادین و ضرورت گشت هایدگر

در این نوشتار می کوشم نشان دهم که برساخت خدا در اندیشه هایدگر به چه معناست، چه نسبتی با ساختار هستی شناسی بنیادین دارد، از چه جهت، با توجه به مدعای اصلی هایدگر در نقد متافیزیک به مثابه هستی خداشناسی، به شکست و نقض غرض می انجامد و گشت فکری او را ضروری و توجیه پذیر می سازد. پژوهش در سه گام پیش می رود: نخست، تفسیر نقد هایدگر به برساخت متافیزیکی خدا به مثابه حضور تام، چنانکه ذیل آن، ساختار خودارجاع و رفلکتیو حضور، همانی وجود و عقل را به یکسانی این دو تحویل می برد. بدین معنا که به جای گشودگی متقابل وجود و عقل به یکدیگر، به منزله آشکارگی و آشکارسازی، وجود، همان خودروی آوری و خودارجاعی عقل فهمیده می شود. دوم، تفسیر برساخت خدا بر پایه زمانمندی، چنانکه ذیل تلقی هایدگر پیش ازگشت از جایگاه زمانمندی به مثابه روشنگاه و خاستگاه هستی شناسی طرح شده است. هایدگر با قائل شدن به همانی اگزیستانسیال در وحدت ساختاری اگزیستانس دازاین به مثابه زمانمندی، خود را همچنان گرفتار الگوی رفلکتیو حضور محض می سازد و به همین رو، برساخت خدا برای او، اعتبار و معنایی منحصر در قلمرو ایمان دارد و نه فلسفه. در بخش سوم، وجه شکست همانی اگزیستانسیال و ضرورت فراروی هایدگر پساگشت از خاستگاه دانستن زمانمندی به سوی تقدم روشنگاه بر دازاین و تحول در فهم او از الوهیت تبیین می شود.

کلیدواژه ها:

برساخت ، همانی اگزیستانسیال ، هستی خداشناسی ، حضور ، روشنگاه ، زمانمندی ، دازاین